میلینیوم

امواج حجمي (Body Waves) : اين دسته شامل امواجي هستند كه در كل یک جحیط ارتجایی نا محدود منتشر مي شوند و خود بدو نوع تقسيم مي شوند.

2-1-   امواج طولي (P) : چون جهت ارتعاش اين امواج با جهت انتشارشان يكي است به آنها امواج طولي (longitudinal) مي گويند. چون اين امواج هنگام عبور از لايه‌ها سبب ايجاد تنش ها فشاري و كششي مي شوند به آنها امواج فشاري نيز مي گويند. همچنين اين امواج را امواج اوليه (Primary) نيز ناميده مي‌شوند بدان دليل كه سرعت آنها از ديگر امواج بيشتر است و اوّل بار به دستگاه لرزه سنج رسيده و ثبت مي شوند. حركتي را كه امواج P در ذرّات بوجود مي آورند شامل يكسري تراكم ها و انبساط هاي متناوب مي باشند كه در اثر آنها ذرات بيش از حدّ طبيعي بهم نزديك (تراكم) و بيش از اندازه طبيعي از هم دور مي شوند (انبساط). امواج P در اثر تنش هاي فشارشي و يا كششي (تنش هايي كه سبب تغيير حجم بدون تغيير شكل مي شوند) بوجود مي آيند. يك موج فشارشي P (كه مثلاً در اثر ضربه يك چكّش بوجود آمده باشد) در داخل يك محيط همگن و الاستيك ، بصورت كرات منبسط شوند منتشر مي شود. در اين حالت اولين جبهه موج بصورت تراكمي و پشت آن يك انبساط و سپس يك تراكم ديگر خواهد بود. روابط بين سرعت امواج P با ضرايب الاستيك به قرار زير مي باشند.

= چگالي موادي كه امواج در داخل آنها منتشر مي شوند.

2-2-   امواج عرضي (S) : چون جهت ارتعاش اين امواج عمود بر جهت انتشارشان مي باشد به آنها امواج عرضي (Transverse Waves) مي گويند. از آنجائيكه اين امواج هنگام عبــور از داخل لايه‌ها موجب تنش هاي بُرشي مي شوند، به آنها امواج بُرشي (Shear Waves) نيز مي گويند. اين امواج را امواج ثانويه (Secondary Waves)  نيز مي نامند زيرا كه سرعت سير آنها در جامدات تقريباً نصف سرعت امواج P بوده و در نتيجه بعد از آنها به لرزه سنج ها ميرسند. امواج S در اثر تنش هاي بُرشي كه سبب تغيير شكل بدون حجم مي شوند بوجود مي آيند. اگر در حين عبور موج بُرشي S حرکت ذرّات تماماً در یک صفحه افقی اتفاق بیفتد به آن موج SH و هنگاميكه حركت ذرات تماماً در روي صفحات قائم باشد به آن موج SV مي گويند. در بيشتر حالات نسبت Vp/Vs در حدود 5/1 الي 2 مي باشد. روابط زير بين سرعت سير امواج S و ثابت هاي الاستيك برقرار مي باشند.

G =  ضريب بُرشي                  

 = چگالي ، Vs = سرعت سير موج S ، E = ضريب يانگ  = نسبت پواسن

در صورتيكه مقدار  را برابر با 25/0 در نظر بگيريم خواهيم داشت :

چون محيطهاي گازي و مايع تحمّل تنش هاي بُرشي را ندارند از اينرو امــواج بُرشي (s) نمي توانند در داخل چنين محيط هايي سير نمايند. در اين محيط ها  خواهد بود و درنتيجه خواهيم داشت .

در نهایت ضریب پواسون به کمک نتایج حاصل از آزمایش های لرزه نگاری توسط رابطه زیر قابل محاسبه است .