میلینیوم

مقدمه :

از آنجایی که ورود مستقیم فاضلاب ها در آب دریاها و رودخانه ها و یا رها ساختن آنها در زمین موجب آلودگی شدید آب های سطحی و زیرزمینی می گردد لذا حداقل باید فاضلاب ها را ابتدا به طریقی تصفیه مقدماتی نمود وپس از آن در دریاها یا زمین ها رها ساخت. در ضمن فعلاً در تمام شهرها ویا در تمام نقاط شهر شبکه فاضلاب وجود ندارد تا پس از انتقال به تصفیه خانه ، فاضلاب را تصفیه نمود و از آلودگی محیط زیست جلوگیری کرد. لذا طرح دیگری برای حفظ محیط زیست باید ارائه نمود.

تانک سپتیک:

کامرون در سال 1895 میلاد برای اولین بار در انگلستان مخزنی به نام عفونت یا تانک سپتیک ساخت. تانک سپتیک برای تصفیه مقدماتی فاضلاب مناطق مسکونی،مدارس،پارک ها، کمپ ها ی تابستانی و هتل ها به کار می رود و به علت ارزانی و سهولت ساخت مورد توجه زیادی قرار گرفت.

تانک سپتیک یک انبار زیر زمینی است که برای نگه داری فاضلاب ساخته می شود و به صورت منفرد یا دو انباره ساخته می شود. در تانک های دو انباره، انبار اول برای ته نشینی،هضم لجن و انبار کردن لجن به کار می رود و انبار دوم برای ته نشینی مجدد و جلوگیری از دفع لجن و یا مواد جامد دیگری که از ته انبار اول رد شده اند مورد استفاده قرار می گیرد.

در تانک سپتیک ها لوله های ورودی و خروجی وجود دارد که معمولاً برای جلوگیری از گرفتگی به     ساخته می شوند و در ضمن شاخه بالایی لوله عمل تخلیه نیز صورت می گیرد .                   Tشکل

                    قطر لوله ورودی نباید کمتر از 4 اینچ باشد. اگر عرض تانک مساوی یا کوچکتر از 2/1  متر باشد یک لوله ورودی و اگر حدود 2 متر باشد دو لوله ورودی لازم است و تعداد لوله های خروجی نیز چنین است. در سرتاسر عرض تانک مانعی به فاصله 15 سانتی متر از دیواره تانک نصب می شود. کف تانک های ساخته شده برای جمعیت های کم تر از 30 نفر سطح قسمت اول تانک باید شیبی برابر 4/1 نسبت به سطح افق داشته باشد.

در تانک سپتیک مواد جامد ته نشینی شده و مواد روغنی به صورت شناور در می آیند و لجن نیز در ته تانک لجن روبی می شود که این لجن ها هم در دو سال یکبار از ته تانک لجن روبی می شوند. از آنجایی که هیچ گونه اعمالی از قبیل اختلاط، گرم کردن، کنترل پی اچ و غیره در این تانک ها انجام نمی گیرد لذا نمی توان از هضم کامل لجن در این تانک ها مطمئن بود و باید آنزیم هایی جهت تسریع هضم فاضلاب به تانک افزوده شود.

عمق موثر برای تانک سپتیک حداقل 120 سانتی متر است که همان ارتفاع سطح آزاد فاضلاب می باشد و معمولاً از سطح آزاد فاضلاب تا سقف نیز حدود 30 تا40 سانتی متر فاصله در نظر گرفته می شود. البته در تانک های به ظرفیت بزرگ که از نظر اقتصادی لازم است عمق موثر بیشتری در نظر گرفت، ولی از نظر کار سپتیک تانک عمق موثر کمتر دارای بهره بهتری است. قسمت ورودی معمولاً حجمش در حدود دو برابر قسمت دیگر است. جریان فاضلاب بین دو قسمت یا بوسیله سرریز بوده تا 45 سانتیمتر از سطح آزاد فاضلاب سوراخ هایی به قطر 10 سانتیمتر و به فاصله فواصل محور تا محور برابر 30 سانتیمتر در نظر می گیرند، تا فاضلاب بین دو قسمت ورودی حجم زیادتری دارد به دو دلیل است.

الف: تغییرات شدید فاضلاب را در طول شبانه روز تحمل کند. بدین معنی که تا حدودی از نوسانات سطحی فاضلاب جلوگیری کند.

ب: مقدار مواد جامدی که در این قسمت ته نشین می گردند بیشتر بوده ، لذا حجم بیشتری لازم می باشد.

نگهداری سپتیک تانک:

برای این که سپتیک تانک با راندمان بهتری کار کند نکات زیر باید رعایت شود:

در مورد فاصله زمانی لازم برای تخلیه تانک رقم معینی نمی توان پیشنهاد نمود ، زیرا بستگی به شرایط کار تانک ، کیفیت و کمیت فاضلاب خام دارد. به طور کلی اگر ظرفیت تانک درست محاسبه شده باشد و از ریختن آشغال به داخل فاضلاب جلوگیری شود ، ممکن است این فاصله زمانی تا بیش از یک سال نیز طول بکشد. هیچ نوع مواد ضد عفونی نباید در جریان تصفیه و کار تانک به داخل آن ریخته شود ، زیرا باعث از بین رفتن باکتری ها می گردد.

تخلیه وتمیز کردن تانک را می توان به وسیله پمپ انجام داد. البته ممکن است فاضلاب سطحی و لجن موجود را با وسایل دستی و حتی زهکشی نیز از تانک خارج ساخت.

هنگام تخلیه نباید تمام مواد لجنی تانک را بیرون کشید ، چون این عمل غیر ضروری بوده و ازآن گذشته وجود مقداری از مواد لجنی از مواد آلی دارای باکتری در تانک لازم است. البته مواد ریزدانه و مواد غیرقابل تجزیه باید حتماً تخلیه و خارج گردند.

عیوب سپتیک تانک:

بطور کلی سپتیک تانک از نظر تصفیه فاضلاب وسیله کاملی نیست. حتی در نوع خود نیز دارای عیوب زیر می باشد.

1. مواد ته نشین شده به وسیله گازهای حاصل از عمل تجزیه و هضم مواد لجنی به طرف بالا صعود می کنند و اگر به سطح آب برسند منظر بدی بوجود آمده و بعلاوه موجب تأخیر و نقص در عمل تجزیه و هضم می گردند.

2. مواد جامد صعودی ممکن است در ضمن جریان فاضلاب در سپتیک تانک خارج شود. این عیبی است که استعمال سپتیک تانک را محدود می کند. البته با وارد کردن مواد کلردار به مقدار محدود در فاضلاب خام می توان تا حدودی عیوب فوق را بر طرف نمود، ولی چون مواد کلر دار عمل هضم را کند می کند و بدین طریق از خارج شدن مواد جامد صعودی جلوگیری می نماید نباید در مصرف آن بی توجهی نشان داد.

پایان

برگرفته از مجله شمس