بنا به نوشته نويسندگان رومي اتروسكها استاد مسلم فنون مهندسي و طراحي شهري و نقشه برداري بوده اند و در اين شكي نيست كه روميان بسياري چيزها را از آتروسكها آموختند. هر چند به طور مشخص نمي توان اندازه استفاده روميها از تكنيك معمار آتروسكي را مشخص كرد ، زيرا همانطوريكه اشاره شد به ندرت آثاري از معماري نخستين رومي برسطح زمين باقي مانده است. به طور قطع معبد رومي بسياري از عناصر معماري آتروسكي را گرفته و به خود منضم نموده است. به طوريكه بايد اذعان نمود كه خاستگاه دهليز سرگشاده (آتروسكي) خانه رومي آترويايي بوده است. ظاهراً در فن طراحي شهري و نقشه برداري ، آتروسكها بر يونانيها هم تقدم داشته اند. آتروسكها زمانيكه با زمينهاي مسطح مواجه شدند ، طرحي را بر اساس نقشه هاي مهندسي پديد آوردند و شهر هاي نوبنياد خود را با شبكه منظمي از معابر متلاقي بر محل تقاطع دو خيابان اصلي بر پا ساختند. اين دو خيابان به نامهاي كاردو (شمالي – جنوبي) و دكومانس(شرقي –غربي) شهر را به چهار محله يا ناحيه اصلي تقسيم مي كرد و در موارد لزوم ممكن بود هر يك از محلات توسعه يا تقسيمات بيشتر يابد.

بايد اشاره كرد كه به احتمالات فراوان ،اتروسكها روشهاي پل سازي و احداث دژها و فاضلاب ها و آبروها را به روميان آموخته باشند. ولي متاسفانه آثار زيادي از ايشان برجاي نمانده است. فقط دروازه آگوست در پروجا است كه دروازه اي با عظمت و استوار است كه در سده دوم ق.م ساخته شده است. دروازه درميان دو برج مربعي كه از سنگ ساخته شده قرار گرفته است و به نوعي يادآور دروازه هاي بزرگ هيتي ، آشور و بابلي در مشرق زمين است . دروازه اگوست بعد ها در طاق نصرتها با مقياس كوچكترو دگرگون شده در نماي ظاهري نمودار گرديد و تاثير معماري آتروسكي بر معماري رومي با توجه به آثار اندكي كه باقي مانده قابل توجه و اهميت است.

 

روميها :قدرت روم كه پس از آتروسكها بر ايتاليا حاكم گرديد ، اقوام و گروههاي ستيز جو را مطيع حكومت واحد گردانيد ، و سرانجام ملتهاي اروپاي غربي ،مديترانه ، خاور نزديك در زير يك پرچم ،  و آنهم امپراتوري روم گرد آورد و مردماني با نژادها و زبانها و فرهنگها و سنتهاي مختلف در اين امپراتوري زندگي كردند كه برتونها ،گلها ، اسپانياييها ،آلمانيها،افريقايي ها ،مصريها ،يونانيها ،سوري ها و عربها نمونه هايي از آنها بودند. نبوغ روميان در عرصه كشورداري ، حقوق و... پرتوافكني كرده است.   

ادامه دارد...