همه چیز در مورد تیرهای لانه زنبوری.....

 

تعريف تيرهاي لانه زنبوري :
دليل نامگذاري تيرهاي لانه زنبوري ، شكل گيري اين تيرها پس از عمليات ( بريدن و دوباره جوش دادن ) و تكميل پروفيل است . اينگونه تيرها در طول خود داراي حفره هاي توخالي (در جان) هستند كه به لانه زنبور شبیه است ؛ به همين سبب به اينگونه تيرها لانه زنبوري مي گويند.

هدف از ساخت تيرهاي لانه زنبوري :
هدف اين است كه تير بتواند ممان خمشي بيشتري را با خيز (تغيير شكل ) نسبتا كم ، همچنين وزن كمتر در مقايسه با تير نورد شده مشابه تحمل كند ؛ براي مثال ، با مراجعه به جدول تيرآهن ارتفاع پروفيل IPE-18 را كه 18 سانتيمتر ارتفاع دارد ، مي توان تا 27 سانتيمتر افزايش داد.

محاسن و معايب تير لانه زنبوري :

باتوجه به مثال گفته شده در بالا با تبديل تيرآهن معمولي به تيرآهن لانه زنبوري ، اولا : مدول مقطع و ممان انرسي مقطع تير افزايش مي يابد . ثانيا : مقاومت خمشي تير نيز افزوده مي گردد . در نتيجه تيري حاصل مي شود با ارتفاع بيشتر ، قويتر و هم وزن تير اصلي . ثالثا : با كم شدن وزن مصالح و سبك بودن تير ، از نظر اقتصادي مقرون به صرفه تر خواهد بود. رابعا : از فضاهاي ايجاد شده (حفره ها) در جان تير مي توان لوله هاي تاسيساتي و برق را عبور داد. در ساختن تير لانه زنبوري که منجر به افزايش ارتفاع تير مي شود ، بايد استاندار كاملا رعايت گردد ؛ در غير اينصورت ، خطر خراب شدن تير زير بار وارد شده حتمي است.
از جمله معايب تير لانه زنبوري ، وجود حفرهاي آن است كه مي تواند تنشهاي برشي را در محل تكيه گاهها پل به ستون يا اتصال تيرآهن تودلي (تير فرعي) به پل لانه زنبوري تحمل كند ؛ بنابراين ، براي رفع اين عيب ، اقدام به پر كردن بعضي حفره ها با ورق فلزي و جوش مي كنند تا اتصال بعدي پل به ستون يا تير فرعي به پل به درستي انجام شود. تير لانه زنبوري در ساختمان اسكلت فلزي مي تواند به صورت پل فقط در يك دهانه يا به صورت پل ممتد به كار رود . براي ساختن تير لانه زنبوري دو شيوه موجود است : الف ) شيوه برش پانير ب) شيوه برش لتيسكا

 

روشهاي مختلف برش تير آهن :

-1برش به روش كوپال : با استفاده از دستگاه قطع كن سنگين كه به گيوتين مخصوص مجهز است ، تيرآهن به شكل سرد در امتداد خط منكسر قطع مي شود.

-2برش به روش برنول : برش در اين حالت به صورت گرم انجام مي گيرد ؛ به اين صورت كه كارگر ماهر برش را با شعله بنفش رنگ قوي حاصل از گاز استيلن و اكسيژن ، به وسيله لوله برنول ، انجام مي دهد.

بريدن تيرهاي سبك به وسيله ماشينهاي برش اكسيژن شابلن دار نسبتا ساده است . در ايران تيرهاي لانه زنبوري را بيشتر با دست تهيه مي كنند.

روشهاي ساختن تير لانه زنبوري و تقويت آن :

روش تهيه تيرهاي لانه زنبوري از اين قرار است كه ابتدا در روي جان تيرآهن نورد شده با استفاده از اگو كه بصورت 5. شش ضلعي از ورق آهن سفيد يم ميليمتري (شابلن) با توجه به استاندارد ساخته شده خط مي گردد ؛ سپس تيرآهن را روي يك شاسي افقي با زدن تك خال جوش در نقاط مختلف براي جلوگيري از تاب برداشتن قرار مي دهند . آن گاه با استفاده از دستگاه برش (برنول) در امتداد خط منكسر اقدام به برش مي كنند تا پروفيل به دو قسمت بالا و پايين تقسيم شود. حال اگر قسمت بالا را به اندازه يك دندانه جابجا كنيم و دندانه هاي دو قسمت با و پايين را به دقت مقابل هم قرار دهيم و از دو طرف كارگر ماهر آنرا جوشكاري كند با استفاده از جوش قوسي نيمه اتوماتيك براي اتصال دو نيمه بريده شده ؛ يك جوش خوب ، بي عيب ؛ سريع و مقرون به صرفه خواهد بود . همان طور كه در مطالب قبلي نيز گفتم ، تير ساخته شده در محل تكيه گاهها با توجه به حفره هاي خالي آن در مقابل تنشهاي برشي ضعيف مي شود . براي جبران اين نقيصه ، با توجه به منحني نيروي برشي نيز به پر كردن حفره ها با ورقهاي تقويتي اقدام مي كنيم.لازم به ذكر است كه حداقل بايد يك حفره با ورق در تكيه گاه به وسيله جوش كامل پر شود. در پايان يادآور مي شوم كه يك نوع ديگر از پروفيلهاي لانه زنبوري را پس از بريدن قطعات بالا و پايين ورق واسطه اضافه مي كنند كه اين ورق ورق واسطه بين دندانه ها جوش مي شود . در نتيجه ، تير حاصل به مراتب قويتر از تيري است كه بدون ورق واسطه ساخته مي شود .

تقويت تيرهاي لانه زنبوري به كمك رفتار مركب بتن و فولاد

در تيرهاي لانه زنبوري علاوه بر تنشهاي خمشي اصلي در محل حلقه ها تنشهاي خمشي ثانويه حاصل از برش در مقطع ايجاد ميگردد كه گاهي اين تنش از تنشهاي خمشي اصلي در تير بزرگترند. اين تنشها از كارايي تير مي كاهند و براي مقابله با آنها بايد حلقه هاي كناري را با ورق پر كرد خصوصا هنگامي كه از اين نوع تيرها بصورت يكسره استفاده مي شود در محل تكيه گاهها كه هم نيروي برشي و هم لنگر خمشي زياد مي باشد تنشهاي خمشي بشدت افزايش ميابد و نياز به تقويت تير در اين محلها مي باشد كه از لحاظ اقتصادي قابل توجيه نمي باشد. در اين پروژه براي مقابله با اين ضعف در تيرهاي لانه زنبوري رفتار مركب بتن و فولاد تهيه شده هست . به اين ترتيب كه داخل تير فلزي در نقاطي كه تنشهاي ثانويه قابل ملاحظه مي باشند از بتن پر مي شود و كشش حلقه هاي خالي را به عمل تغيير مي دهد و اين امر سختي و مقاومت تير را افزايش مي دهد و از نظر اقتصادي مقرون به صرفه مي باشد

 

معایب تیرهای لانه زنبوری :

اگر چه بحث های بسیاری پیرامون تیرهای لانه زنبوری ، اخیرا مطرح شده است و به عقیده گروهی از طراحان به علت مسائل اجرائی آن ، خصوصا جان تیر و اتصال آن توسط جوش(زیرا همانگونه که می دانیم، اتصالات نقش کلیدی و تعیین کننده ای را در انتقال بار از یک عضو به عضو یا اعضای دیگر دارند و در صورت اجرای نا مطلوب آن، به میزان زیادی از باربری یا مقاومت المان سازه ای کاسته خواهد شد در نتیجه مساله نظارت موثر بر اجرای عملیات جوشکاری ، اهمیت بسزائی در کیفیت کلی سازه خواهد داشت.) همچنین ضعفی که در ناحیه جان تیر در اثر کاهش مساحت آن وجود دارد از نقاط ضعف این تیرهاست.

مساله لهیدگی جان (web crippling) نیز در قسمت اتصال مقطع برش شده وجود دارد، که بسیار حائز اهمیت می باشد . در نواحی که خصوصا بار متمرکز وجود دارد و یا نزدیکی تکیه گاه ها که برش عامل موثری است ، کنترل لهیدگی جان نباید مورد توجه بیشتری قرار گیرد ، زیرا در این نواحی مقاطع حالت بحرانی تری نسبت به سایر قسمت ها دارند. البته قسمت اعظم این کاستی ها را می توان با استفاده صحیح و بهینه ورق های تقویتی برطرف نمود و بعضا در مواردی که باز هم علی رقم همه تدابیر اتخاذ شده، اساس مقطع لازم بدست نیامده باشد، از تیرهای لانه زنبوری دوبل می توان استفاده نمود . در نگاهی محتاطانه ، استفاده از تیر های لانه زنبوری از ضریب اطمینان یا ایمنی (safety factor) کمتری نسبت به سایر مقاطع برخورد دارند . اما استفاده گسترده از این نوع تیرها به سبب مزایائی که آنها را به اختصار بر شمردیم ، هنوز هم در مقیاس وسیعی از کارهای ساختمانی متداول است.

 

تیرهای لانه زنبوری و محاسن استفاده از آنها :

بیشترین مزیت تیرهای لانه زنبوری که در حقیقت مقطعی غیر فشرده است ، در مقایسه با سایر مقاطع استاندارد(فشرده) ایجاد ممان اینرسی نسبتا خوب آن حول محور قوی تیر(X) می باشد که به سبب ایجاد فاصله بالها از محور خنثی و افزایش ارتفاع تیر می باشد، بنابر این مقاومت خمشی تیر که مهمترین نقش آن نیز می باشد افزایش یافته ،همچنین سختی آن نیز بیشتر می گردد. .از آنجائیکه جان اینگونه تیرها در قسمتها ئی توخالی است ، در نتیجه باعث خواهد شد که وزن سازه به میزان قابل توجهی کم گردد .در اثر کاهش وزن سازه ، مولفه های نیروی زلزله که ارتباط مستقیم با وزن سازه (weight) دارند نیز کم می گردند و در نتیجه ساختمان ایمن تر خواهد بود و عملکرد مناسبتری را توام با انعطاف پذیری بیشتر در بر خواهد داشت .

حتی این کاهش وزن در تیرها ، باعث کاهش وزن مرده ساختمان (dead load)خواهد گردید ، که در نتیجه آن بار کمتری به عناصر اصلی سازه، خصوصا ستون ها وارد خواهد گردید .

از سوی دیگر بهینه ترین وضعیت در طراحی سازه ها، اقتصادی بودن آن می باشد که در تیرهای لانه زنبوری به دلیل آنکه مقطع هر تیر به صورت زاویه دار ( زیگ زاگ ) توسط دستگاه برش بریده می شود ،و سپس با جابجايي دو قسمت آن نسبت به هم تیر به صورت لانه زنبوری در خواهدآمد، صرفه جوئی نسبی در مصرف فولاد صورت خواهد گرفت.

از لحاظ تاسیسات ساختمان نیز اینگونه تیرها مورد استقبال قرار می گیرند ، زیرا که می توان از فضاهای خالی در جان تیر برای عبور لوله های تاسیسات و یا کابل های برق استفاده نمود. و این موضوع شاید یکی از نقاط قوت منحصر به فرد اینگونه تیرهاست . ملاحظه می شود که تیرهای لانه زنبوری با توجه به مطالب ذکر شده به میزان چشمگیری از ارتفاع سقف می کاهند که خصوصا در مواقعی که طر ح های معماری محدودیت زیادی را در ساختمان به صورت اعم و در ناحیه سقف به صورت اخص به طراحان سازه تحمیل می کنند ، و به هیچ عنوان افزایش ضخامت سقف ممکن و میسر نباشد ، تیرهای لانه زنبوری بهتر از سایر مقاطع نورد شده نقش انتقال بار را به سایر عناصر بازی خواهند کرد . حتی در مواردی که تیر با ارتفاع متغییر مورد نیاز است ، مانند بعضی از سازه های صنعتی و یا تیرهای مورد استفاده در تیر ریزی بام ، با تغییر برش تیر ،تیر مورد نظر را بسیار ساده و ارزان می توان آماده نمود، که این کار تنها با برش مورب زیگ زاگها در جان تیر ممکن خواهدشد . مزایای فوق الذکر باعث ترغیب طراحان در استفاده از تیرهای لانه زنبوری میشود و به عنوان گزینه مطلوبی مورد استفاده همه جانبه قرار می گیرد .

 

 منبع: سایت خانه عمران جوان   http://jch.ir/

 

روشهاي رطوبت زني و رطوبت گيري هوا:

 

 

 

 در بسياري از مناطق فرآيندهاي معمول اين است كه در زمستان به علت كاهش رطوبت نسبي هوا در اثر گرم كردن هواي خارج ، عمل رطوبت زني انجام شود و در تابستان ضمن سرد كردن هواي مرطوب ، عمل رطوبت گيري نيز انجام شود . البته در حالتهاي مختلف بويژه در صنعت ممكن است نياز باشد فرآيندهاي رطوبت گرفتن  حرارت دادن و يا سرد كردن و رطوبت زدن نيز انجام شود . مطالعه منحني رطوبي نيز نشان مي دهد كه در زمستان مقدار رطوبت (بخار آب) در هواي خارج پائين و بنابراين اغلب به فرآيند رطوبت زني نياز است . رطوبت زني و رطوبت گيري بايد با استفاده از سيستم كنترل رطوبت انجام شود . رطوبت زدن هوا به دو روش انجام مي شود :

1- پاشش آب با دماي بيش از دماي نقطه شبنم هوا از طريق افشانك ها به داخل هوا

2- تزريق بخار از طريق شبكه بخار به داخل هوا

رطوبت گرفتن هوا مي تواند به سه طريق انجام شود :

1- پاشش آب با دماي كمتر از دماي نقطه شبنم هوا به داخل هوا

2- عبور هوا از روي سطح يا داخل كويل با دماي كمتر از دماي نقطه شبنم هوا

3- عبور هوا از روي (داخل) اجسام جاذب آب (خشك كنهاي شيميايي) مانند آلومينيوم فعال شده ، سيليكاژن و اتيلن گليكول .

در تهويه مطبوع معمولا از روش دوم كه همراه با سرد كردن هوا است ، استفاده مي شود . فرآيند رطوبت زني بوسيله پاشش آب يك فرآيند بي دررو فرض مي شود (انتالپي ثابت) و معمولا آنرا سرمايش تبخيري مي نامند . در اين فرآيند هواي داخل دستگاه حرارت محسوس خود را به صورت گرماي نهان به بخار آب مي دهد و سرد مي شود.

 

 منبع:  http://www.iranhvac.ir/

حفاظت الکتريکی

 

 خطاهاي ناشي از جريان برق عمدتا" به سه دسته تقسيم ميشوند:

 

1_  اتصال بدنه كه عبارت است از اتصال يكي از سيمهاي جريان برق به بدنه د ستگاه .

2_  اتصال كوتاه عبارت است از اتصال دو سيم لخت كه نسبت به هم داراي اختلاف  پتانسيل  الكتريكي مي باشندبه يكديگر.

3_ اتصال زمين كه عبارت است از اتصال يكي از سيم هاي حامل جريان به زمين .

خطا هاي نامبرده شده به دوصورت كامل وناقص اتفاق مي افتد . دراتصال كامل درمحل اتصالي  مقاومت وجودندارد وجريان زيادي از اين نقطه عبور ميكند اما اگر اتصال ناقص باشد درمحل اتصال  مقاومت وجود دارد بنابر اين جريان خطا نسبت به حالت قبل كمتر است.

 

 انواع حفاظت

1_حفاظت سيم ها و كابل ها :

در بخش وسايل كنترل وحفاظت بطور كامل مورد بررسي قرار ميگيرد.

2_ حفاظت مصرف كننده ها و دستگاهاي الكتريكي :

قسمت عمده مصرف كننده هاي سه فاز در مراكز صنعتي را موتورهاي الكتريكي تشكيل مي دهند .معمولا" جهت حفاظت موتورهاي الكتريكي از كليد حفاظت موتور استفاده مي شود اين كليد موتور را در مقابل بار اضافي و همچنين اتصال كوتاه حفاظت مي كند.بدين صورت كه در اثر اضافه بار و يا دو فازشد ن موتور جريان كمي بيشتر از جريان نامي آن ميشود.حرارت بي متال كــــــه عضو حفاظت كننده حرارتي است بالا رفته ودراثر تغيير فرم بي متال به اهرم فشار آورده وكليد   را قطع مي كند.اگر خطاهايي مانند اتصال كوتاه در موتور پيش آيد در اثر عبور جريان از  بوبين حفاظت كننده  مغناطيسي كليداهرم آهني بسرعت به سمت هسته بوبين جذب شده  و كليد را قطع مي نمايد.

حفاطت اشخاص:

معمولا" ولتاژ بيش از 65 ولت براي انسان خطرناك مي باشد.

 

انواع حفاظت اشخاص عبارتند از:

 

1-حفاظت توسط سيم زمين:

 

كه اغلب در مجتمع ها و ساختمان ها از اين نوع حفاظت استفاده مي كنند.

الكترود زمين عبارت است از يك قطعه جسم هادي كه در زمين قرارداده مي شود و سيم زمين به آن متصل مي شود.الكترودها به اشكال مختلف ساخته مي شوند.

الف:ميله هاي مسي معمولا به قطر 16 ميليمتركه با چكش در زمين كوبيده مي شوند اين ميله ها داراي نوك تيزفولادي هستندكه فرو رفتن در زمين را آسان ميكند.پس از كو بيدن يك ميله مي توان ميله ديگري به آن پيچ كرد و كوبيدن را ادامه داد تا ميله با طول مورد نظر تا حدود 3 متر به دست آيد.

ب:صفحه هاي مسي كه در عمق 60 سانتيمتري يا بيشتر بصورت افقي خوابانده مي شود. اجراي اين روش با زحمت بيشتري همراه است .

ج:استفاده از لوله هاي آب شهري در گذشته بسيار معمول بوده است ولي امروزه كه بيشتر از لوله هاي  پلاستيكي استفاده مي شود اين روش قابل استفاده نيست.

د:غلاف يا زره فلزي كابلهاي زير زميني امروزه بيشتر به عنوان الكترود زمين و سيم زمين  مورد استفاده قرار مي گيرد. غلاف و زره كابل در پست به نوترال متصل هستند. در اين سيستمها در  صورت اتصالي, جريان از غلاف يا زره عبور كرده و به زمين نفوذ نمي كند.

در بسياري از موارد براي كاهش دادن مقاومت زمين از مجموعه ميله ها استفاده مي كنند و با اتصال الكتريكي آنها به يكديگر آنها را به صورت الكترود واحد مورد استفاده قرار مي دهند.اما نكته قا بل توجه اين است كه مقا ومت بين الكترود و زمين بستگي به مقا ومت ويژه زمين دارد كه  خود بسته به جنس زمين و ميزان رطو بت است.

2_ سيستم حفاظت نول:بصورت يك سيم جداگانه به بدنه تابلو يا دستگاه وصل مي شود.كاربردآن در تا سيسات الكتريكي كه در آنها دستگاه ها بصورت انفرادي به زمين وصل مي شوند,مي باشد و نبايد براي دستگاههاي ديگر از حفاظت نول استفاده نمود. چون با بودن مقا ومت كم جريان زيادي مي گذرد در نتيجه اختلاف ولتاژ نسبتا" زيادي در روي تمام مصرف كننده هاي ديگر بين بدنه هادي آنها و زمين بوجود خواهد آمد.

3_ حفاظت بوسيله عايق كردن:

تمام قسمتهايي كه امكان اتصال با بدن انسان را دارد عايق مي كنند كه براي ساختمان ها اقتصادي نيست.

 

[e-mail]

 

معماری تمدنهای اژه ای(4)

 

 

تالار(بارگاه) با نقشه ای سه اتاقه در قلب ساختمان مرکز زندگی ارگ، تجسمی از نخستین نمونه معابد کلاسیک یونان است. این شیوه بنیادی ساختمان سازی در کاخهای کرت ظاهر نمی شود ولی با شگفتی تمام در اوایل سال دو هزار ق.م به ظهور می رسد. این تالار (تالاربارگاه) که تالاری رسمی بود ، به شکل مستطیل با یک آتشدان در وسط چهارستون برای نگهداری سقف ساخته شده بود.

یونانیان در دوره های بعد ، دیوارهای مستحکم و تناور تیرونز و دیگر نقاط تاریخی میسن را که از سنگ نتراشیده یا نیم تراشیده ساخته شده بودند، کار سیلکوپها (غولان اساطیری یک چشم) دانستند و معتقد شدند این بناهای عظیم کار همان نژاد غولان افسانه ای است.

دروازه شیران: این دروازه بیرونی دژ میسین است که از سمت چپ به وسیله یک دیوار و از سمت راست به وسیله یک باروی دو پهلوی برجیته حفاظت می شد از دو تک سنگ عظیم عمودی با یک حمال افقی بر روی انها ساخته شده است. و ردیفهای فوقانی سنگ به صورت یک تاق برجسته در می آیند و روزانه ای مثلثی پدید می آورند که باعث کاسته شدن سنگینی و فشار قطعات بالایی بر سنگ دو شیر در دو سوی یک ستون (احتمالاً مقدس مینوسی) حکاکی شده که در روبروی هم ایستاده ، در حالی که پای خود را بر قاعده آن نهاده اند، به احتمال قوی سرشیران از تکه سنگ و یا از فلز بوده که اکنون وجود ندارد. این نوع شیرها بر روی سردرها نزدیکی خاصی با هنر بین النهرین پیدا می کند.

گنج خانه آترئوس(مقبره تئولوس): این نامی است که توسط شخصی به نام هانریخ شلیمان به اشتباه به این بنا داده شده است. زیرا او گمان می کرد بنای پر شکوه مزبور ، در میان گروهی از بناهای مشابه به مخزن کنجهای آتروئوس پدر ((آگاممنون)) است. این بنا جایگزین مقابری شد که قبلا ساخته می شدند و بنای مزبور در دل یک تپه طبیعی اتاقک دایره ای یا گنبد تدفینی ، با روی هم چیدن رجهای پیش آمده سنگ بر قاعده ای گنبدی مرتفع گشته که ارتفاعش در نمونه کنونی به دوازده متر می رسد. این بزرگترین ساختمان بدون استفاده از تیرهای داخلی در کل جهان باستان تا پیش از ساخته شدن معبد پانتئ.ن روم 1500 سال بعد بود. بنای آتروئوس در سالهای 1300 تا 1250 پیش از میلاد ساخته شده است.

نکته حائز اهمیت در معماری میسنی ها، تکامل سیستم تریلیت است. میسنی ها با سبک کردن بار روی تیر و ایجاد روزنه ای مثلثی شکل، عمل تخلیه بار روی دو ستون را مشخصه معماری یونان بشمار می رود. در تمام مدیترانه گسترش یافته است.

از معماری معابد میسنی اگرهم وجود داشته ، اثری بجای نمانده است. اما مشخص است که هر کاخ مانند ساختمانهای کرت (مینوسی) دارای محراب کوچکی بوده است. ولی بطور قطع مشخص نیست که کدام خدایان و به چه صورتی در این محرابها پرستش می شده اند.

پایان

برگرفته از کتاب تاریخ معماری جهان

 

معماری تمدنهای اژه ای(3)

 

 

 

در منظومه ایلیاد از( نود شهر) کرتی نام رفته است، زمانی که یونانیان آنها را فتح می کردند از جمعیت فراوان آنها به حیرت می افتادند. حتی امروز هم محققان از ویرانه پرپیچ و خم خیابانهای سنگفرش جدولدار، کوچه های متقاطع و دکه ها و خانه های حکومتی ساخته می شوند، به اعجاب می افتند. اما کاخ ها و شهرهای متعددی در این سرزمین وجود داشته اند که می توان به شهر فایستوس در سوی دیگر جزیره درساحل جنوبی ، اشاره کرد که به قول هومر ، همراه بازرگانی تجارت جنوبی کرت در عصر مینوسی است. پلکان آن چهل و پنج پا عرض دارد و تالارها و محوطه هایش با تالارها و قصرهای کنوسوس برابری می کند. حیاط مرکزی آن چهار گوشه ای به مساحت نهصد و سی متر مربع است، تالار مرکزی یا بارگاه آن، با دویست و هشتاد متر بزرگ (تبردودم) در پایتخت فراتر است.

آثار معماری کرت صرفاً به کاخهای سه گانه مشروحه فوق منحصر نمی شود؛ یکی از آثار جالب (هاگیاتریادا) است، که باستان شناسان کوشک سلطنتی آن را زیستگاه امیر (فایستوس) می دانند، در سه کیلومتری شمال باختری فایستوس واقع است در بخش جنوبی جزیره هم نواحی آباد فراوان وجود دارد از جمله :((زاکرو)) و ((موخلوس)) و نواحی مسکونی از قبیل ((پالایکاسترو)) و نیز مراکز صنعتی مثل گورینا خیابان اصلی پالایکاسترو که سنگفرش نیز شده است با فاضلابی مناسب و منازل فراخ که در دو طرف آن ساخته شده است.

معماری میسنی: بازمانده فرهنگ میسنی در هم شکسته تر از آن است که همچون خرابه های کرت با شعر هومر، تصویر روشنی از دنیای باستان به ما بدهد. سر چشمه های فرهنگ میسنی همانند پایان فرهنگ مینوسی همچنان مورد بحث است احتمال دارد که یونانیان اولیه ، تقریباً همزمان با ساخته شدن کاخهای کهن در کرت در سرزمین اصلی یونان ، به آنجا(از آنجا) کوچیده باشند. که این کوچ با آغاز هزاره دوم پیش از میلاد مقارن است و بدون تردید حتی در آن زمان یونانیان از فرهنگ کرت متاثر بودند و عده ای معتقدند که سرزمین اصلی یونان تا مدتی مستعمره مینوسیها بوده است.

اوج قدرت و اقتدار میسنی ها با دوره کاخهای جدید در کرت همزمان است، ولی هجومهای اقوام ((دوری)) که سرانجام به نابودی میسنی ها انجامید، باعث گردید، آنها (میسنی ها) بر خلاف کرتیها، پیدایش معماری دژ سازانه را به یک ضرورت مبدل نمایند. تقریباً در 1200 ق.م ارگهای مستحکم سرزمین اصلی یونان به دست مهاجمان نابود شدند.

با آنکه به نظر می رسد میسن مرکز فرهنگی سرزمین یونان بوده باشد، بقایای کاخهای بزرگ دیگری در ((وافیو))((پولوس))((اورخومنوس))((آرن))و ((ایولکوس)) کشف شده است. اما سالم ترین و گیراترین بقایای معماری میسنی آثاری هستند که از کاخهای مستحکم ((تیرونزو))میسن بدست آمده است، این دو کاخ در آغاز دوره میسنی پسین در حدود 1400ق.م ساخته شدند و در فاصله سالهای 1250 و 1200 ق.م نابود گردیدند.

ارگ تیرونزو(تیرونس): همانطوری که اشاره شد، یکی از معروفترین آثار شناخته شده از زمان فرهنگ و تمدن میسنی ارگ تیرونز است. در فاصله 15 کیلومتری میسن که هر دو احتمالا بارها تحت حاکمیت فرماندهی واحدی بوده اند. در نزد هومر تیرونز صد دیوار در نزد مردمان روزگار باستان به زادگاه هرکول قهرمان پرقدرت افسانه ای شهرت داشت. یکی از سیاحان باستان به نام ((پارسانیان)) دیوارهای ارگ تیرونز را به اندازه اهرام مصر جالب و تماشایی می داند. این دیوارهای تنومند در نقطه مقابل کاخهای بی ((حصار)) کرتی قرار دارند و آشکارا نشان می دهد که جنبه ای دفاعی داشته اند. ساختمانهای درون محدوده، دیوارهایی به ضخامت 6 متردر یک امتداد واقع شده اند، به نظر می رسد که روی نقشه ای از پیش تعیین شده ساخته شده اند، بر خلاف بی نقشگی و گاه آشفتگی موجود در کاخهای کرتی ، نقشه بناهای میسنی نمونه ای از ترتیب صریح و ساده قرار گرفتن واحدها در منار هم بشمار می روند.

ادامه دارد...

معماری تمدنهای اژه ای(2)

 

 

 

کاخها: این کاخها که برای پادشاهان و خدمه ایشان بازسازی شدند، راحت و زیبا بودند. شاهزاده کرتی همانند فرمانروایان دیگر تمدنها رهبران مذهبی هم بودند. اما از آنجایی که یک اجتماع جزیره نشین با یک محدوده جمعیتی مشخص نمی توانست بطور کلی با گذشته قبیله خود قطع رابطه نماید ، و دارای یک ساختمان اجتماعی کلاسیک باشد، به همین دلیل شاهزادگان و قصر آنها مانند فرعون و مکانش غیر قابل دسترسی نبوده اند.

کاخ ملیا : این بنا را به عنوان نخستین کاخ شهر کرت محسوب نموده اند، این مجموعه بنا در پیرامون یک حیاط مستطیل شکل ساخته شده، و در حقیقت حیاط المان اساسی شکل گیری مجموعه است. اختلاف این کاخ با قصرهای بین النهرین زیاد است. به عنوان مثال در این جا بحث از یک حیاط، که بوسیله ساختمانهایی که پیش از این ساخته شده، پدید آمده است، نیست. حیاط در کرت یک میدان ، یا یک آگورا بود ، که خود دارای یک ارزش مشخص و نشان دهنده ساختمانهای اطراف نیز می باشد.

به طور کلی عملکرد عمده حیاط به عنوان میدان در زندگی عمومی شهر محل نمایشها و ورزشها و... بوده است.

کاخ کنسوس (نوسوس) :یکی از بزرگترین کاخهای مینوسی است. ساختمانی فاقد نقشه که در برابر شیبهای بالایی و بر روی تپه ای کم ارتفاع در انتهای یک دشت حاصلخیز ساخته شده بود. زمین حیاط بزرگ مستطیل شکل که تمام واحدهای کاخ گرداگرد آن ساخته شده اند، در زمان کاخ کهن تسطیح شده بود.شیوه حلقه زدن ساختمانها به دور ان حکایت از این دارد که نقشه اش پیشاپیش تهیه نشده بود، بلکه چندین هسته مرکزی ساختمانی، همراه با هم رشد می کرده اند و حیاط مزبور نیز نقش عامل سازمان دهنده مرکزی ساختمانی ، همراه با هم رشد می کرده اند و حیاط مزبور نیز نقش عامل سازمان دهنده اصلی را ایفا می کرده است. دومین عامل سازمان دهنده، دو دالان دراز بوده اند. یک دالان شمالی- جنوبی در ضلع غربی حیاط ، اتاقهای اداری و تشریفات را از انبارها که محل ذخیره سازی شراب ، غلات ، روغن و عسل در خمره های بزرگ بودند، جدا می کرده است. در ضلع شرقی حیاط یک دالان شرقی غربی، تالارهای مخصوص شاه و ملکه و تالارهای پذیرایی (جنوب) را از اتاقهای کارگردان و پیشخدمتها (شمال) جدا می کند. در گوشه شمال غربی کل مجتمع ساختمان ،(میدان) یا محوطه تئاتر با پله ها ( صندلی پله ای) در دو طرف نخستین نسل تئاتر یونان در دوره های بعد دیده می شود. هدف از ساختن این محوطه روشن نیست ولی از ویژگیهایی است که همچون حیاط مرکزی ، در دیگر کاخهای کرت نیز ظاهر می شود. پیچیدگی نقشه ساختمانی این کاخ در نظر یونانیان با آیین پرستش تبر دو سر که در اینجا رواج داشت مربوط بوده است، احتمالاً افسانه یونانی مربوط به ((معبر هزار خم ))(لابیرنت) کرت از همین جا گرفته شده است.تردیدی نیست که بنای این کاخ ، شبکه کار آمدی برای فاضلاب از لوله های سفالی و راحت طلبی بوده است. در زیر کاخ ، شبکه کار آمدی برای فاضلاب از لوله های سفالی ساخته شده است و به همین علت، احتمال زیادی می رود که کنوسوس یکی از بهداشتی ترین شهرهای جهان تا پیش از سده بیستم بوده باشد.

روش ذخیره سازی عملی در انبار های شمال غربی که تعدادی از خمره ها تا امروز در جای خود باقی مانده اند، به نمایش گذاشته شده است. کف بعضی از اتاقها صاف بود ، بقیه اتاقهای دیگر نیز چالهای سنگی و دراز داشتند. دیوارها بسیار ضخیم بودند و به احتمال قوی سقفهای این انبار ها نیز بسیار ضخیم بودند برای آنکه داخل انبارها خنک بماند، روی بنای سنگی را با خاک می پوشانده اند. در بیشتر بخشهای کاخ ، دیوارهای سنگی قطور وجود ئاشت که از سنگهای نتراشیده ای که در داخل ملات کار گذاشته می شدند، ساخته می شدند. از سنگ تراشیده ، یا قالب سنگهای تمام تراش، برای ساختن گوشه های ساختمان و دورتا دور چار چوبهای درو پنجره استفاده می شد.

این کاخ سه اشکوب (طبقه) با پلکانهای داخلی داشت که برگرد لازم روشنایی و هواکشهای آن ساخته شده بودند، روشناییها و هواکشهای مزبور نور و هوای لازم را به درون کاخ می رساندند. از ویژگیهای مشخص کننده ستونهای مینوسی، که در آغاز از چوب ساخته شده بودند ولی بعد ها ، با سنگ باز سازی شدند، سر ستونهای پیازی شکل و بالشتکی و شیوه مخروطی شدن تنه ستون برای کرتیها بود، موقعیت مرکزی آن در دروازه شیران در میسن و این واقعیت است که دور تا دور قاعده ستون در یکی از دو طبقه پایینی کاخ کنوسوس را طغاری گرفته بود که برای ساغر ریزی به کار می رفته است.

ادامه دارد...

 

معماری تمدنهای اژه ای(1)

 

 

اگر از کنار دلتای نیل به سوی شمال دریای مدیترانه پیش برویم ، نخستین نقطه ای از خاک اروپا که در برابر دیدگانمان ظاهر می شود ، گوشه جزیره کرت است. پیش از آن نوبت به گروه پراکنده ای از جزایر کوچک موسوم به سیکلاد (کوکلادس) می رسد، که چون دایره ای در میان دریای اژه گرد هم قرار گرفته اند. در ادامه اندکی بالاتر از آن سرزمین اصلی یونان واقع است که در سمت شرقی دریای اژه ، کنار سرزمین آسیای صغیر (ترکیه) را در مقابل خود دارد. در نظر باستان شناسان واژه (اژه ای) نه فقط اصطلاحی جغرافیایی است، بلکه بر عموم تمدنهایی که طی هزاره های سوم و دوم قبل از میلاد که پیش از پیدایش تمدن خاص یونانی ، در آن پدید آمده اند، اطلاق می شود. این تمدن سه گانه که در عین ارتباط و خوشاوندی نزدیک از یکدیگر متمایز بوده اند عبارتند از : تمدن کرتی که به پیروی از نام پادشاه افسانه ای معروفش مینوس ، تمدن ((مینوسی)) خوانده شده است، و تمدن جزایر کوچک واقع در شمال کرت یا تمدن سیکلادی و تمدن سرزمین اصلی یونان یا تمدن (هلاسی). هر یک از آنها به ترتیب به سه دوره ،پیشین (کهن) و میانه و پسین (جدید) تقسیم شده وبزرگترین پیشرفتهای هنری آنان متعلق به انتهای دوره میانه و سراسر دوره پسین (جدید) بوده است.

معماری مینوسی: تمدن مینوس غنی ترین و شگفت انگیزترین تمدن دنیای اژه ای شناخته شده است. چیزی که این تمدن را نه تنها از مصر و خاورمیانه ، و همچنین از تمدن باستانی سرزمین یونان مجزا می دارد،فقدان دوام و پیوستگی آن است. در از رویش یا سیر تکاملی به میان بیاوریم زیرا آن آثار چنان به طور ناگهانی ظاهر شده و از میان رفته اند ، که ناچار باید اذعان نمود که عوامل خارجی در تعیین سرنوشتشان دست به کار بوده است.

الف: دوره مینوسی کهن: دوره مینوسی کهن (پیشین) را که به دوره پیش از کاخها معروف است، عمدتاً با مقداری سفالینه و تکه های پراکنده چند پیکره می شناسیم. از جمله می توان به سفالینه های بسیار سخت موخلوس و ظروف گلی دست ساز اشار کرد. بر جسته ترین و جالب ترین آفریده های هنر اژه ای در عصر مینوسی پیشین ، مقدار بسیار زیادی پیکره های کوچک اندام مرمرین از جزایر سیکلاد است. بیشتر پیکره های برهنه زنها در حالتی هستند که دستهایشان را در ناحیه شکمشان روی هم گذاشته اند.و در این مدت که از حدود هزاره سوم تا اوایل هزاره دوم ق.م درست در مدت هشت قرن از دوران اولیه (پیشین) تمدن مینوسی ساکنان جزیره کرت قدمی فراتر از مرحله زندگی ده نشینی عصر نوسنگی فراتر ننهاده بودند. هر چند از طریق دریا داد و ستد و ارتباطی با مصریان یافته بودند.

ب: دوره مینوسی میانه : این زمان با ویژگی تاسیس کاخهای کهن در حدود سال 2000 ق. م از دوره پیشین متمایز می شود. ساختمان سازی در کرت نه بر مقابر و معابد تکیه می کرد و نه بر دژها ، بلکه به کاخهای ویژه پادشاهانش توجه داشت ، و شهرهای سلطنتی نیز ، گرداگرد همین کاخها ساخته می شدند. احتمال دارد که این کاخها پس از حدود سه قرن یعنی در سال 1700 ق. م در اثر زلزله های مکرری که در این بخش از منطقه مدیترانه واقع شده ، نابود شده باشند.

عدم وجود استحکامات در جزیره کرت ، نیز مشهود است ، زیرا نقاط استحکامات بندی شده در تمام عرصه های جغرافیایی هنر هلاسی و سیکلادی به چشم می خورد. این یا دلیل بر قدرت نیروهای دریایی کرت و یا صلح پایدار در جزیره ، یا هر دوی اینهاست.

ج: دوره مینوسی پیشین(جدید): هنر دوره جدید ، با بازسازی کاخها آغاز می شود، یعنی در فاصله زمانی سالهای 1600 تا 1500 ق. م آغاز شد. و عصر طلایی تمدن کرت نخستین تمدن بزرگ مغرب زمین را پدید آورد. این کاخهای نوین منبع اصلی دانش ما دوباره معماری مینوسی شمرده می شود. مدارک مربوط به عصر بی مانند خلاقیت و پیشرفتهای زودرس هنری – به همین دوره مربوط می شود که سال 1400 ق.م پایان آن است.

ادامه دارد...

 

معماری چین(4)

 

 

 

سبک های معماری چینی (شمالی و جنوبی) :

در ساختمان های مذهبی اعم از پاگوداها و معبد ها ، می توان دو سبک مشخص معماری چینی را مشاهده کرد. این دو سبک معمولاً شمالی و جنوبی خوانده می شود، ولی رواج آنها همیشه دقیقاً مطابق جغرافیا نبوده است. در یونا ، که یکی از جنوبی ترین ایالات چین است ، سبک شمالی رواج دارد، و در جنوب منچوری ، نمونه هایی از سبک جنوبی دیده می شود. این موارد استثنایی دلایل تاریخی دارد. یونا در دوره های مینگ و اوایل منچو ، تحت تأثیر نفوذ های شدید شمال قرار گرفت ، و حال آنکه منچوری از طرف جنوب و از طریق راه دریایی تحت تأثیر واقع شد.

تفاوت های عمده میان این دو سبک عبارتند از : انحنای شیب سقف و مقدار تزیینات لبه بامها و پیش آمدگی آنهاست. در سبک جنوبی ، سقفها به اندازه انحنا پیدا می کند که گوسه های آنها ، مثل شاخ گاو به طرف بالا متمایل می شود. در کناره های بامها ، غالباً به اندازه ای مجسمه های کوچک خدایان تائویی و جانوران اسطوره ای می گذاشتند که خطوط خود سقف تقریباً محو می شد. پیش آمدگی بامها و ستونها نیز به همین ترتیب دارای انحناها و تزییناتی بود و هیچ قسمت از سطح راصاف و بدون تزیینات نمی گذاشتند. از دیدگاه هنری ، ساختمانهای مزبور زیاد مورد تحسین نیست . زیرا اگر چه خود انحنا ها و تزئینات نمی گذاشتند. از دیدگاه هنری ، ساختمانهای مزبور زیاد مورد تحسین نیست . زیرا اگر چه خود انحنا ها و تزئینات دلپذیر است، ولی خطوط ساختمانها روی هم رفته از نظر ناپدید می شود و نمایی پدید می آید که پیدا است پیچاپیچ و انبوه است و چینیها به این سبک علاقه ای ندارند.

سبک شمالی را غالباً سبک قصری می نامند ، زیرا که بهترین نمونه های این نوع معماری را در عمارت با شکوه شهر ممنوع و ارامگاه های خاقانهای سلسله مینگ و منچو می توان دید. در یبک مزبور با توجه به خاطرات چادرهای بزرگ خاقانهای مغول به وجود آمده است، در واقع اساسی ندارد. تزئینات نیز کمتر و محدودتر است. مجسمه فقط در گوشه های بامها دیده می شود ،و اندازه آن کوچکتر است ، ولی نسبت به مجسمه های ساختمانهای جنوبی ، بیشتر تابع سبک خاصی است. در ((شانسی )) نوعی سازگاری دلپذیر میان زیاده روی این جنبه سبک جنوبی و سبک قصرهای پکن به چشم می خورد. در اینجا حاشیه بامها را با مجسمه های کوچک و زیبا و نیرومند مردانی که بر اسبان تیز تک سوارند آراسته اند.

 شایان ذکر است مه درباره معماری چین ، کمتر سخنی گفته یا مطلبی نوشته شده است ، علت ایت باشد که ساختمانهای اندکی از روزگاران گذشته بر جا مانده اند، یا سبک معماری چین امروز، دقیقاً به نمونه  اولیه خویش در هزار سال پیش شباهت دارد. به بیان دقیق تر ، نیمرخ مسلط بر سقف که بخش بزرگی از خصوصیات معماری چینی مربوط می شود. حتی ساختمان های ساده ای که از کنده کاریهای سنگی دوره های ترسیم شده اند حکایت از وجود سبک و روشی در ساختمان سازی دارند که امروزه نیز شالوده معماری این کشور به شمار می روند.                

                         پایان

برگرفته از کتاب آشنایی با معماری جهان

مجسمه فراعنه مصر در نمایشگاه بین المللی مشهد

مجموعه بازرگانی و مهندسی میلینیوم

 از شما دوستان عزیز جهت بازدید از غرفه گلکده افرا در  

 نمایشگاه بین المللی مبلمان پارکی مشهد

 انتهای بلوار وکیل آباد – نمایشگاه بین المللی مشهد – بین میل پرچمها – غرفه گلکده افرا

از تاریخ 19 الی 26 اردیبهشت ماه

دعوت به عمل می آورد

http://www.hezareh5.net

 

نمایشگاه بین المللی

 

 مجموعه بازرگانی ومهندسی میلینیوم

مقدم بازدید کنندگان از غرفه های خود را در

نمایشگاه بین المللی مبلمان پارکی

(مشهد -انتهای بلوار  وکیل آباد –نمایشگاه بین المللی مشهد- بین میل ژرچم ها -            غرفه گلکده افرا

گرامی میدارد.

نمایشگاه بین المللی

 

 مجموعه بازرگانی ومهندسی میلینیوم

مقدم بازدید کنندگان از غرفه های خود را در

نمایشگاه بین المللی مبلمان پارکی

مشهد

از 19-۲۶  اردیبهشت

گرامی میدارد.

معماری چین(3)

 

دیوار چین: مهمترین آثار چینی ها دیوار چین است، که تا امروز پابرجا مانده است. این دیوار از شمال شرق چین به سمت شمال غرب چین امتداد دارد ، که طول آن 6400 کیلومتر و ارتفاع دیوار7 الی 7.5 متر است . عرض دیوار هم حدوداً 7.5 متر است. به فاصله هر چند متر برجهای دیده بانی در دیوار بزرگ تعبیه گردیده است. خاصیت برجها در این است که به هنگام رویت نیروهای دشمن در پشت دیوار مشعل برجهای روبرویی روشن شده و به فاصله کوتاهی سرتاسر دیوار مشاهده میگردد(از مشعل های بزرگ و روشن دیوار بزرگ کامل نمایان است) دیوار دارای چهار دروازه بزرگ است که در دوره های گذشته چین با قدرت حفاظت شده است . مصالح این  دیوار،(( شی هوانگ دی)) خاقان ((بنیانگذار سلسله چین)) بود. این دیوار جهت حفاظت چین از هجوم اقوام بیانگر زردپوست به نام هونها، ساخته شد و علل دیگر هم بر این دلیل اضافه نموده اند. یکی جلوگیری از خروج تخم ابریشم ، و دیگری از قرن 4 ق.م به صورت دیوارهای بریده از چینه و گل وجود داشته است. یعنی هر قبیله یا حکمرانی ، برای جلوگیری از هجوم بیگانگان یک بخش دیوار را ساخته و هنگامیکه ((شی هوانگ دی)) از سلسله چین به قدرت رسید این دیوارهای مجزا رابه هم متصل نمود و از مصالح سنگ و آجر در آن استفاده کرد.

در ایام حکمرانی هر سلسله ای بخشی به آن اضافه شد و بتدریج دیوار چین به شکلی به هم پیوسته و مستحکم پدید آمد. بطوری که بناهای بیشتری به دیوار چین افزوده شد، در هر 2.5 کیلومتر برجهای دیدبانی، در هر 5 کیلومتر پستهای نگهبانی ، در هر 15 کیلومتر سنگر ها و استحکامات و در هر 50 کیلومتر پستهای پادگانهایی احداث گردید.

پس از سرنگونی سلسله مغولان چین و بیرون راندن آنها از این کشور ، سلسله جدید امپراتوری به تجدید بنای دیوار چین همت گمارد. امپراتوران مینگ در حقیقت ناچار به ساختن دیوار تازه ای بودند. زیرا دیوار کهن ویران شده بود. آنان 5650 کیلومتر از دیوار را بر پا کردند و 25000 برج نگهبانی و 15000 استحکامات به آن افزودند.

این دیواراز سنگ وآجر ، مخلوطی از آهک و رس ساخته شده و از خلیج بوهای درمشرق تا استان گان سو در شمال مرکزی امتداد دارد. این دیوار عملاً شامل دو دیوار موازی است که 10 متر ارتفاع دارند و جاده ای پهن و هموار بر بالای آنها سقف زده است. بر فراز دروازه های هر دو انتهای دیوار چین کتیبه هایی قرار دارند که شرقی آن ((اولین گذرگاه در زیر آسمان و دروازه غربی آن)) آخرین گذرگاه در زیر آسمان نامیده می شود . این دیوار نقشی فرتر از یک دیوار دفاعی داشته. بلکه راهی برای تأمین ارتباط سریع در امپراتوری شده است.   

ادامه دارد...

معماری چین(2)

 

 

 

معابد چینی: در معماری هر کشوری پرستشگاهها از اهمیت و جایگاه خاصی برخوردارند. سرزمین پهناور و باستانی چین با داشتن آیین های مختلف ، دارای معابد در خور توجهی است. معابدی از بودائیان ، کنفوسیوس و لائودیسه به جای مانده است که هر یک از انواع پرستشگاهها ی ادیان مورد اشاره حائز ویژگیهای خاص هستند.

معابد بودایی: آیین بودایی چند گاهی بر روان چینیان چیره گردید. و منجر به ساختن معابد بزرگی که خرابه های آنها اخیراً در ترکستان کشف شده و در سراسر چین معابد بودایی نسبتاً با شکوهی دیده        می شود. به این معابد راههای طبیعی زیبایی منتهی می شود ، که معمولاً بر سرازیرهای پیچ در پیچ کشیده شده و با دروازه های آراسته ای بنام ((پای لوش)) مشخص گردیده است . برای رهانیدن شیطان در بعضی مدخل ها پیکره های کراهت انگیز گذاشته شده است. یکی از بهترین زیارتگاههای بودائی معبد ((بودای خفته)) در نزدیکی کاخ تابستانی خارج پکن است.

رواج آیین بودایی ظاهراً تغییر مهمی در طرح معابد چینی بوجود نیاورد. چون معبد تائویی و بودایی را از روی یک نقشه می ساختند که در واقع همان نقشه خانه چینیان بود، و آن را برای مقاصد مذهبی آماده می کردند. ترتیب حیاط سازی ، با تالارهای مجاور ،شبیه خانه های مسکونی بود. تالارهای عمده واقع در حیاط های جلو اختصاص به پرستش خدایان یا بودا داشت. در صورتی که نقاط مسکونی در پشت معبد محل اقامت راهبان بود. در آرایش و تزیین تالارهای اصلی ،عواملی وارد شد که اصلاً بودایی بود، و نفوذ یونانی – هندی را نشان می داد.

عمده مصالح معابد بودایی چوب وسنگ است. سقف شیروانی است و از پوشش سفالی یا چوبی ساخته می شد. در بیشتر معابد روی سقف بنایی به شکل کشتی قرار دارد که از نظر هنر بودائی سمبلیک است و بطور کلی سقف این بنا ها دارای تزیینات پر کاری است. از جمله تجسمی از اژدها و سیمرغ ، طاووس ،نقش انسان و بعضی از حیوانات مورد علاقه بودا مثل اسب ، میمون ، فیل، که گاهی از شیشه های رنگین در این نوع تزیینات استفاده شده است،در معبد رنگ مسلط بر مجموعه بنا رنگ قرمز است.

معابد کنفوسیوسی: دلاویز ترین معابد چین آنهایی است که در پکن به دین ملی و رسمی آن کشور اختصاص داده شده است.

معبد کنفوسیوس دارای طاقهای باشکوهی است که با ظرافت بسیار کنده کاری شده ولی خود معبد بیشتر نمودار حالت فلسفی دارد، تا هنری. این معبد را در قرن سیزده ساخته اند و از آن پس بارها تغییر شکل داده و تعمیر شده است. روح استاد اقدس نیاکان، کنفوسیوس در روی پایه های چوبین در طاقچه ای نصب گردیده است. مذبح اصلی وقف استاد و سرمشق ده هزار نسل شده است. معبد آسمان و مذبح آسمان نزدیک دیوار جنوبی پکن واقع است.

بطور کلی ستونهای معابد ،چوبیو سنگی است و غالباً به صورت ستون پیکره ای از اژدها وسیمرغ که در روبروی مدخل معبد قرار داده شده است. نقشه مصور معبد کنفوسیوس در جوفو شانتونگ این واقعیت را نشان می دهد که چینی ها به آئین ملی و میهنی خویش تا چه اندازه اهمیت داده اند.

پاگودا:از آثار برجسته وشاخص هنر معماری خاور دور بویژه چین پاگودا است. این بناهای چتری شکل، چند طبقه اند که تعداد طبقات آنها فرد است. چون عدد زوج در نزد چینی ها نحس است. پاگودا از درون دارای پله های مارپیچی و گردان است. هر چتر به ایوان گردی ختم می شود که ماموران حکومتی در این ایوان مسائل مملکتی را بررسی می کردند. دوم اینکه جهت دعا و نیایش بوده و سوم پیشگویان چین در آن بخش طالع بینی می کردند و از طرفی جهت وزش باد را مشخص می نمود. گاهی به عنوان میل راهنما هم مورد استفاده قرار می گرفته است. و بر روی طبقه بالایی آن احتمالاً چراغی روشن می کردند.

نوعی از ساختمان سازی و معماری بودایی است که در نظر برخی ها به نماد کشور چین تبدیل شده است. این بناها که بیشتر در روستاها برافراشته شده اند و جزء طبیعی آن نقاط به نظر می رسند و از استوپای هندی تقلید شده اند. بیشتر پاگوداهای چوبی ، با تعداد زیادی قرنیز های بالدارشان،تشابهی اندک به گنبد های یکپارچه ((سانچی)) یا(( آماواراتی)) دارند، ولی منشأشان ،مانند بودای چینی باید قندهار بوده باشد. چون در اینجا یک زمانی گونه های پیوسته و رفیع استوپا ،زائران چینی را تحت تأثیر عظمت خویش قرار داده بود چینیها با چنان سرعتی ساختمان استوپا را تقلید کردند که حتی کهن ترین پاگوداها نشانه های اندکی از منشأ هندی خویش دارند. در پاگوداهای چوبی چینی ، آنچه از کل استوپای هندی بر جای مانده یاستی یا چتر آفتابی بود که در رأس ساختمان مذبور قرار داده می شده  است. چینیها به جای نقشه گرد ،نقشه چهار، شش یا هشت ظلعی را ترجیح می دادند و طبقات را تا ارتفاع حداکثر 90 متر روی یکدیگر می انباشتند. هر طبقه با قرنیزهای برجسته یا برآمده خودش که خطوط منحنی اش رو به آسمان کشیده می شوند، مشخص می شد.

ادامه دارد...

 

 

معماری چین(1)

 

 

موقعیت معماری: سرزمین چین در دورترین قسمت شرقی آسیا قرار گرفته و از هندوستان بوسیله کوهستانهای بلند جدا گردیده است. این سرزمین از مناطق وسیعی ، پوشیده از کوهستانها تشکیل شده است.نواحی جلگه ای بیشتر در شمال شرقی قرار دارند و حاصلخیزترین بخش چین درهمین نواحی است که از قدیمی ترین ایام مسکونی بوده است. دو رودخانه عمده چین رود زرد (هوانگ هو) و رود آبی (تسی یانگ ) هستند و اقیانوس کبیر در شرق این کشور واقع شده است.

وجه تسمیه : به علل گوناگون ، چینی ها سرزمین خود را به جای چین، ((تی ین هو)) یعنی زیر آسمانها ، یا ((سهای )) میان چهار دریا یا ((چونگ هواکوئو)) یعنی ملک آذین میانین یا به فرمان انقلاب ((چون هوامین کوئو)) یعنی ملک گل آذین مردم ،می خوانند وجود گلهای فراوان در این کشور ،دلیلی است بر وجود رودخانه ها ، آبشارها و چشمه های فراوان.

معماری چین: معماری چین نیز همانند سایر هنرهای آن گستردگی و تنوع فراوان برخوردار است. برخلاف بسیاری نظرات که معتقدند چینیان بناهای بزرگ در مقیاس آثار معماری بین النهرین و مصر نساختند ، چنین نیست ، چینی ها مردمانی هوشمند و هنرمند بوده اند که هر چند آثار معماری آنان گاه به علت استفاده از مصالح کم دوام از بین رفته اند ، ولیکن آنچه از این آثار باقیمانده ، گویای این حقیقت است که آثار چینی در حد معماریهای مصر و بین النهرین و ایران باستان است. بطور کلی معماری چین شامل معابد ،(کنفوسیوسی ،لائوتسه ،بودایی) پاگودا ،قصر ،دیوار بزرگ چین، خانه و دیرها،آرامگاهها و معابد صخره ای (غاری) است.

خانه چینی: اولین سکونتگاههای چینی گودالهایی هستند که به صورت دایره ساخته شده اند و روی آن را با شاخ و برگ درختان پوشانده اند. سپس با پیشرفت در فن خانه سازی ، خانه ها از گودال به خانه هایی در رویزمین و از جنس خشت و گل تغییر یافت. این خانه ها در حدود 3 تا 5 بلوک با هم در یک ردیف قرار می گرفتند . نمونه ای از خانه های دوره ((هان)) که همانند خانه های جدید به صورت تعدادی حیاط بود و در اطراف آنها عمارت جداگانه ای وجود داشت و هر یک به اتاقهای کوچکی تقسیم می شد. باید اشاره نمود سقف بلند و ستوندار آنها با سفال پوشش یافته است و فقط انحنای بام تغییر کرده است. از نظر تزیینی نمونه های خانه گلی دوره هان کاملا شبیه سبک های موجود در چین است. مدخل اصلی در داخل توسط ((مانع ارواح)) (دیواری در مقابل مدخل)حفاظت می شود، به طوریکه حیاط از داخل خانه از نظر پنهان است. بر اساس عقاید چینی ، شیاطین و ارواح پلید در خط مستقیم حرکت می کردند و این دیوارها در مقابل مدخل مانع ورود آنان به خانه ها می شده است. 

ساختن این نوع خانه ها مسلماً در چین در دوره های بعدی هم رواج یافت. چ.نکه با افکار و عقیاد چینیان سازگار بود. هدف از ساختن این گونه بناها در چین هرکدام در یک حیاط جداگانه ای می زیستند .

ساختمان معماری خانه امروز چین دقیقاً به نمونه اولیه خویش در هزار سال پیش شباهت دارد، به بیان دقیق تر نیمرخ مساط بر سقف که بخش بزرگی از خصوصیات معماری چینی از آن سرچشمه می گیرد ،احتمالاً به دوره ((چو)) یا شانگ مربوط می شود. حتی ساختمانهای ساده ای که در کنده کاریهای سنگی دوره هان نقش شده اند ، حکایت از وجود سبک و روشی در ساختمان سازی دارند ، که امروزه نیز شالوده معماری این کشور به شمار می روند.اجزای ضروری این ساختمانها عبارتند از:یک تالار چهار گوشه زیر یک بام نوک تیز با قرنیز های بر آمده ، بر روی یک شبکه نگاهدارنده و ستونهای چوبی ، که دیوارها هیچ نقشی در نگاهداری از سقف ندارند بلکه در حکم پرده ها یا تیغه های جدا کننده اند.

معماری چین در چهارچوب این فرمول محدود ، توجیهش را بر نمای ساختمان متمرکز می کند، در نخستین سالهای حاکمیت سلسله هان ،ترکیبهایی از زاویه های نگاهدارنده قرنیزها، رگه های سر جرز و ستونها برای نگهداری وزن سنگین بامهای کاشی دار طراحی شدند. معماران با دستکاری در شکل زاویه ها ، جان تازه ای در نمای خارجی ساختمان می دمیدند. معماران بعدی با استفاده از این مقدمات ساده ،شبکه های نگاهدارنده پیچیده ای ابداع کردند. برخی از زاویه های نگاهدارنده به موازات دیوارها کار گذاشته می شدند و برخی دیگر برای نگاهداشتن یک تیر حمال (فرسب) یا سگدست دیگر، امتداد می یافتند تا آن که چند برابر شدن واحدها سرشاری از نور و سایه بوجود آوردند. با افزودن تزییناتی به رنگ قرمز ولاکی طلایی ،تاثیر آن دو چندان می گردید.

کارایی ساختمان غالباً تابع تزیینات آن بود. از شبکه های پیچیده زاویه های نگاهدارنده ،در مواردی که فقط به نگاهداری کمی نیاز بود، برای تزیین استفاده می شد. در نمای خارجی جلوه رنگارنگ پایه ها تضاد دلنشینی با سطح یکنواخت بام نوک تیز ایجاد می کرد. قرنیز های برجسته ، در دوره تانگ عریض تر نیز می شدند و معماران به گوشه ها پیچ می دادند .

این قرنیز های مختصراً در ساختمانهای بعدی ،بویژه در چین جنوبی که شبکه ای از خطوط بالا رونده به کار گرفته شده بود ، شدیداً مورد اغراق واقع شدند. ولی در بیشتر نقاط ، انحناهای ملایم سقفها، به شکل چهارگوشه و تقارن خشکی که نقشه های ساختمانی و روشهای گوناگون جایگزین اجزاء بر معماری تحمیل می کنند، ظرافت خاص می دهند . در طی چند قرن جهت همه ساختمانها شمالی –جنوبی بوده است.

در معابد یا منازل چینی بام بسیار اهمیت دارد. جنس آن از آجر و کاشی است و اگر بر سریرهای سلطنتی سایه افکند زرد و گرنه سبز ، ارغوانی ،سرخ یا آبی است. چه در دامن طبیعت و چه در خیابانهای شهر.

 

ادامه دارد...

 

معماری پیش از تاریخ(4)

 

 

 

چاتال هویوک : شاید مهمتر از کشفیات اریحا، کشف چاتال هویوک و حاجیلار در آناتولی (ترکیه) باشد. تاریخ آن از 6500 تا 5700 پیش از میلاد است. آثار موجود در محلی به وسعت 13 هزار متر مربع ( که فقط 4000 متر مربع آن حفاری شده) قرار داشته ، که یک فرهنگ نوسنگی به شمار می رود.

در کنار اریحا، چاتال هویوک را یکی از نخستین تلاش های بشر برای پی ریزی زندگی شهری دانسته اند . نظم موجود در نقشه شهر، نشان می دهد که آن را طبق نقشه ای نظری یا غیر تجربی تنظیم و ایجاد کرده اند . ویژگی این است که هیچ خیابان یا کوچه ای ندارد. خانه ها به یکدیگر چسبیده اند و از پشت بام به یکدیگر را دارند. این طرز خانه سازی با آنکه ممکن است امروز عملاً کار غیر ممکنی به نظر آید ، دارای امتیازاتی است ، اینگونه ساختمان ها که حائل یکدیگر بودند استحکامی بیش از ساختمان های تک ایستاده پیدا می کردند. چون دور تا دور شهر را حلقه پیوسته ای از ساختمان های دارای دیوارهای یکسره و رو به دهکده محاصره کرده بود . دفاع از آن بسیار آسان بود. بدین ترتیب ، اگر دشمنی قادر بود ، دیوار بیرونی را بشکند و از آن عبور نماید ، به جای آنکه داخل شهر شود. داخل اتاقی می شد ، که مدافعانش روی پشت بام ایستاده بودند و این امر برای او اسباب خطر بود.

در بعضی نقاط فضای باز حیاطی در میان انبوه متراکم ساختمان ها ایجاد می گردد ، که به عنوان محل جمع آوری زباله مورد استفاده قرار می گرفت . خانه ها به اندازه های مختلف ولی با نقشه ای واحد ساخته می شدند، و دیوارهایشان از خشت خام بوده و با کلافهای محکم چوبی تقویت می شدند ، و دیوارها یشان از خشت خام بوده و با کلافهای محکم چوبی تقویت می شدند. دیوارها و کف اتاقها را گچکاری و رنگ آمیزی می کردند و از سکوهای کنار دیوار، برای خوابیدن ، کارکردن و غذا خوردن استفاده می کردند.

نقاشی بدست آمده برروی یکی از زیارتگاههای چاتال هویوک ، حاکی از آن است که این شهر ، بر اساس نقشه قبلی ساخته شده است. زیرا در آن نقشه ، شهری با خانه های چهرگوش که تقریباً کنارهم ساخته شده اند، نشان داده شده است ، و این شهر به احتمال زیاد ، همان چاتال هویوک است.

 در پشت شهر، البته کمی دورتر و با قیاسی کوچکتر ، کوهی با دو قله دیده می شود ، خطها و نقطه هائیکه از قله بلندتر خارج می شوند ، به معنی فوران مواد آتشفشانی است این کوه شناسایی شده ، در منطقه ای بنام کوه شناسایی شده ، در منطقه ای بنام کوه حسن داغ ، معروف است. و با ارتفاع 3180 متر که از چاتال هویوک دیده می شود. در داخل برخی از معابد ، شاخهایی کار گذاشته بوده اند ، که در هنگام حفاری کشف گردید.

  پایان

برگرفته از کتاب آشنایی با معماری جهان

معماری پیش از تاریخ(3)

 

 

 

استون هنج: اثر دیگری که بسیار معروف است ، استون هنج است که در سالزبوری جنوب انگلستان قرار دارد.این بناها دایره ای به قطر 100 متر را تشکیل می دهد که با 120 قطعه سنگ یکپارچه به ارتفاع 5 متر و هر یک به وزن 50 تن به وجود آمده است. مجموع سوراخها و حد فاصل میان سنگها 56 متر است این مجموعه حتی در دوران رومیها نیز مورد توجه قرار گرفته بوده است . اما مطالعه جدی آن از سال 1666 میلادی مورد آغاز گردید . تاکنون بسیاری از جنبه های ناشناخته این مجموعه را باز شناخته و روشن ساخته اند که بنای مزبور در حقیقت یک رصد خانه بوده است.

امروزه می دانند که محور این تاسیسات در نقطه ای نصب شده ، که در آن نقطه خورشید در تغییرات تابستانی در افق طالع می شده است . که حتی خسوف و کسوف را با آن پیشگویی می کرده اند و حتی 19 سال دوران حرکات ماه را ممکن است ستاره شناسان عهد حجر با ان مطالعه کرده باشند . پژوهشگران در سالهای اخیر به این نتیجه رسیده اند که این مجموعه آثار سنگی وظیفه یک کامپیوتر ستاره شناسی را نیز به عهده داشته است.

انسان از زمانی که پای از غار بیرون نهاد و روی به دشت آورد ، به فکر ایجاد سرپناهی که ، دست ساز خویش باشد افتاد.سرپناههای نخستین انسان ،به صورت بسیار ابتدایی بود نمونه های این نوع آثار اولیه معماری متعلق به حدود 8000 ق . م است ، که در برخی از نقاط جهان به جای مانده است . با تحولی که در نحوه زندگی انسان روی داد (مرحله شکار به کشاورزی) پیشرفتی که در تکنولوژی ابزاری پدید آمد معماری آثار ساختمانی نیز پیشرفت نمود و به اشکال و فرم های خاصی پدید آمد. پی دیوار ها از قلوه سنگ بود و روی آنها را با لایه های گل که از رسوبات قرمز و به رنگ طبیعی بود و با قطعاتی به شکل خشت ، به ابعاد تقریبی 10*15*25 سانتی متر، جدا می کردند و با آنها کلبه های خود را بنا می نمودند . دیوارها بین 25 تا 40 سانتی متر ضخامت داشتند و اتاقها را با وسعتی برابر با حدود تقریبی 2.5*2 متر می ساختند . این نمونه مصالح ، مورد استفاده در تپه علی کش در دهلران خوزستان بوده است ، که آثار آن مربوط ورودی آنها تقریباً 1.5 متر عرض داشت. به نظر می رسد ، کف اتاقها از گل یا خاک نرم کوبیده باشد ، و از جزئیات ساختمانی اطلاع دیگری در دست نیست.

معماری دوره نوسنگی در اکثر مناطق ، احتمالاً با بکارگیری مصالح و فرم پلان یکسانی ، رایج بوده است . البته  بعضی از مناطق  جهان در مرحله پیشرفته تری قرار داشته ، و مناطق دیگر به این صورت نبوده اند . آن چنان که از آثار به جای مانده بر می آید ، انسان هم در روند تکاملی زندگی و هم در معماری ، پیشرفت چشمگیری حاصل نموده به عنوان مثال بعد ها توانست گل طبیعی را با خشت مبدل سازد و پس از گذشت سالها و اندوختن تجارب بسیار ، از آن نیز ، به عنوان خشت پخته و مصالح بسیار عالی استفاده نماید.از آثار دوره نوسنگی جهان که حائز اهمیت هستند ، مکانهایی مانند اریحادراردن، چاتال هویوک در آناتولی (ترکیه ) هستند که به شرح مختصری درباره هر یک از آنها می پردازیم:

اریحا : از شهرهای قدیمی خاورمیانه است ، که در دره رود اردن واقع شده است . این شهر در اوایل هزاره نهم پیش از میلاد ، یک دهکده کوچک بود ، که به عنوان یک روستای متعلق به دوره نوسنگی قدیم ، در حدود هشت هزار سال پیش از میلاد مسیح ،دستخوش تحولی شگفت انگیز شد زیرا در این شهر، خانه های خشتی بر پی های سنگی مدور یا بیضی شکل ساخته شده ، با افزایش ثروت شهر و وجود همسایگان نیرومند، ضرورت حفاظت از شهر ،بلاخره به ایجاد نخستین ، استحکامات شناخته شده سنگی در تاریخ بشر انجامید . در اواسط هزاره هشتم ، به طور تخمین ، جمعیت شهر به بیش از 2000 نفر می رسید. خندقی عریض و سنگی داشت، و دیواری به قطر یک ونیم متر، گرداگردش کشیده شده بود از ارتفاع دیوار 360 سانتی متر بلندی باقیمانده و در سمت داخل آن نیز یک سنگ بزرگ مدور ، ساکنان اولیه شهر را تخلیه هایی با خشتهای خام چهارگوش با پی های سنگی می ساختند و کف و دیوارها ی آنها را استادانه گچکاری و رنگ آمیزی می کردند.

ادامه دارد...

معماری پیش از تاریخ(2

 

بسیاری از این نقاشی ها در مدخل غار که روشنایی در آن موجود بوده کشیده نشده اند، بلکه در قسمتهای عقبی غار ترسیم این تصاویر این بوده است  که نخست بتواند حیوان را برای همیشه در اختیار خود (انسان) داشته باشد . برای نمونه در بدن برخی از حیوانات نیزه و تیر هم ترسیم شده و یا حتی ممکن است، بعد از کشیدن تصویربه طرف آن ،نیزه و تیر هم پرتاب نموده باشند. دوم افرا همزیست در شکار دسته جمعی بر جانورانی که غذای اصلیشان را تامین می کرد چیره شوند، و سوم اینکه ، می خواستند با مکرر ساختن تصاویر جانوران بر صخره ها تعداد آنها را بیشتر و نسلشان را بارورتر کنند. در هر صورت پس از فراغت از نقاشی و بالاتر از آن خود نقاشی تا چه اندازه مورد نیاز و احتیاج مردم غارنشین بوده و حتی شاید اورا شخص منحصر به فرد دانسته و مطالب مهم حیاتی چون شکار را ،مربوط به او و درگروآثارش می دانسته اند.

هر چند زیباترین آثار زیباترین آثار انسان غارنشین ،نقاشی ها و تصاویر روی دیوار غارهاست ، اما آثار دیگری چون نقش برجسته چون نقش برجسته و مجسمه کشف شده که از سنگ و استخوان بوده و تصاویر حیوانات را برروی آن کنده و یا از آنها مجسمه انسان را ساخته اند.آنچه که انسان این دوره در غارها از خود به جای گذاشته مربوط به دوره دیرینه سنگی است.

تقسیم قرار دادی زمان پیش از تمدن بشر ،تحت عنوان دیرینه سنگی، میان سنگی و نو سنگی براساس تکامل ابزارهای سنگی و نحوه استفاده از آنها است که زمان و طول مدت دیرینه سنگی در بین النهرین از قدمت بیشتری برخوردار است و طبیعتاً شروع دوره های دیگر نیز در این منطقه (بین النهرین) ، زودتر از سایر نقاطی است ، که فرهنگهای اولیه را در خود پذیرا شدند.

قدر مسلم این است که دوره میان سنگی در اروپا ،همزمان با عقب نشینی یخچالها و نابودی ماموتها بوده است . در این دوره ، انسان موفق به اهلی کردن سگ شد.

در دوره میان سنگی که برخی از دانشمندان آنرا ،مرحله گذر از دوره پارینه سنگی به نوسنگی دانسته اند ، ابزارهای سنگی و نحوه زندگی انسان نخستین ، قدری پیشرفت داشته است، به این دلیل ،دوره میان سنگی را مقدمه ای بر دوره نو سنگی می دانند.

دوره نوسنگی : در دوره نوسنگی انسان در راه تسلط بر محیط خویش گام بزرگی برداشت. در این دوره بود که انسان به کشاورزی پرداخت و موفق به اهلی کردن برخی جانوران وحشی گردید ،و با این کار ،از شکار کردن ، به کشاورزی و دامدارای و تشکیل نخستین گروههای روستایی روی آورد. به طور کلی دوره نوسنگی ، دوره ایست که بشر از طبیعت جدا شده و دست به ساختمان و تغییر محیط طبیعی خود زد. اصولا بزرگترین تحول در طول تاریخ پیدایش انسان را می توان به مرحله ای نسبت دادکه بشر از مراحل مختلف جمع آوری و گرد آوری خوراک، به تولید خوراک نائل آمد ایجاد خانه یا کلبه از شاخه ها ،اولین ساخته بشر بود، که شکلی مدور داشت. انتخاب فرم دایره ای برای خانه از نظر اصول تکنیکی بیشتر به خاطر مشکلات سقف آن بوده است ، عده ای معتقدند که انسان این فرم را ازطبیعت و چیزهائیکه در آن برای او شناخته و مظهر عظمت بودند، مثل خورشید و ماه ، تقلید کرده است.

بطوریکه اشاره رفت ،کهن ترین منطقه ای که آثار ساختمانی ساخت بشر ، در آن ایجاد گردید، در خاورمیانه بوده است، و به همین دلیل است که این منطقه را ، گهواره تمدن نامیده اند.

در مناطقی از اروپا ، سنگهای عظیمی را بدون استفاده از ملات ، برروی هم قرار داده اند، ظاهراً این بناها جنبه مذهبی داشته اند. بعضی از این بناها مقبره و آرامگاه مردگان بوده اند که دو سنگ بزرگ عمودی به عنوان پایه و سنگ بزرگ دیگری آثار تحت عنوان دولمن شناخته شده اند. 

ادامه دارد...

معماری پیش از تاریخ(1)

 

 

پیدایش ابتدایی ترین نیاکان ما بر روی کره زمین را در حدود یک میلیون سال پیش می دانند و باستانشناسان ظهور انسان را بر روی کره زمین از روی ابزاری که می ساخته است تعیین می کنند ، انسان برای جبران نقایص دستگاههای فیزیولوژیکی خود در فراهم آوردن خوراک و جان پناه به وسایلی نیاز دارد و به کمک همبستگی ظریف و دقیقی که دست و چشم از راه مغز و دستگاه عصبی وجود دارد ، قادر است این وسایل را بسازد نخستین آثاری که از انسان ابزار ساز به دست آمده است متعلق به حدود 40000 سال قبل است. البته انسان ابتدایی همه وقت می توانسته است ابزارهایی را بکار برد، اما ساختن ابزار،کاری پیچیده تر است.

در طول آخرین دوره پارینه سنگی یعنی حدود 20000 سال پیش است که با نخستین آثارهنری انسان ابتدایی روبرو می شویم و شگفت اینجاست ،که آثار فوق در همان حالتی که هستند ظرافت و استحکامی دارند که از تازه کاری ناشیانه به دور است . انسانهای ادوار کهن پیش از رسیدن به مراحل تکوین فرهنگی و زندگی یک جانشینی از طریق شکار حیوانات ارتزاق می نمودند و با شروع فصل سرما به درون غارها پناه می بردند یافته های درون غارها،وضعیت این دوره از زندگی آنها را مشخص می کند.برای آشنایی بیشتر با این گونه آثار هنری به بررسی و چگونگی نقاشیهای غارهای آلتامیرا در اسپانیا و لاسکوا درفرانسه می پردازیم:

آلتامیرا:در سال 1879 میلادی فردی اسپانیایی و علاقمند به آثار عتیقه ، به هنگام جستجو در غارهای آلتامیرا مقداری استخوانهای تراشیده و سنگهای چخماخ و آثار ابتدای کشف کرد . پس از ورود به غار بر روی دیوارهای داخل غار آلتامیرا نقوشی را که چشم هیچ انسان متمدن تا آن روز زمان با آن اشنا نشده بود مشاهده کرد . به این ترتیب اولین انسان متمدن ،قدیمی ترین آثار نقاشی مربوط به ده تا پانزده سال قبل از میلاد را کشف کرد.

لاسکوا: در سال 1941 میلادی در غار لاسکوای فرانسه بطور اتفاقی آثاری پیدا شد ، که بعد ها یکی از با ارزش ترین آثار هنری پیش از تاریخ لقب گرفت.در اعماق این غار ،بطور تقریبی 40000 پاکه مجرای عبور آب زیرزمینی و محل سکونت مردم غارنشین بود، شکارچیان نقاش آن زمان بر روی دیوار، تصاویر حیواناتی چون ماموت، گاو وحشی ،آهو ،اسب و گرگ نقاشی کرده بودند . به نظر می رسد ، در اعماق تاریک این غار، انسان پیش از تاریخ برای روشنایی از چراغ سنگی که سوخت آن چربی بود، استفاده کرده باشد. در هر صورت نقاش غار تکه های گل اخرای قرمز یا زرد را به دیوار ها پاشیده و یا آنها را با چربی مخلوط کرده و بکار می برده است ، و از تکه استخوانی ممکن است بجای قلم مو و یا از چوب بلندتری ، برای نقاشی سطوح بالاتر استفاده  کرده باشد. این آثار هنری شگفت انگیز ممکن است ، با وسایلی این چنین ابتدایی خلق شده باشند.

سبکی که نقاش پیش از تاریخ برای نشان دادن حیوانات بکار برده، بسیار طبیعی است، زیرا حیوان را با شکل و حرکتی نشان داده که طبعاً آن چنان بوده است. این مسئله نشانگر این واقعیت است، که انسان غارنشین دارای حافظه خارق العاده ای بوده و حیوانات را بر اساس مشاهدات قبلی خود در داخل غار با چنان دقت بر دیوار رسم نماید که با دوربین های عکاسی امروزی قابل رقابت است. شکارچی هنرمند از وضع طبیعی دیوارها استفاده های شایانی کرده ، و موضوعات نقاشی خود را منطبق با پستی و بلندی روی دیوارها بوجود آورده است ، بطوریکه اشکال خلق شده اکثراً با برجستگی های دیوار انطباق کامل دارد.

ادامه دارد...

 

پانلهای ساختمانی و انواع پیش جوش های فولادی(2)

 

 

    عملیات بتن پاشی(شاتکریت):

پس از اتمام عملیات لوله کشی با شمشه گیری دیوارها اماده بتن پاشی میباشد عملیات بتن پاشی باید به صورت تر انجام شود دستگاهای بتن پاش میتواند بصورت نیمه اتومات و تمام اتومات استفاده شود.  مرحله بتن پاشی دیوارها تا یک سوم ارتفاع دیوار انجام میشود.سپس اماده نصب پانها سقفی میگردد.    پوشش کفها و بام:

 پس از اینکه بتن پاشی انجام شد(میتوان پانلهای سقفی را قبل از بتن پاشی دیوارها نیز انجام داد)نصب پانلهای سقفی انجام میشود.پس از نصب پانلها با شمع بندی سقف اماده بتن ریزی میگردد.                   قسمت یک سوم بالایی دیوارها با قسمت زیر سقف با یکدیگر بتن پاشی میشود تا این مرحله حدودا 80%سفت کاری انجام شد و میتواند بلافاصله عملیات نازک کاری ساختمان را انجام داد.

ساختمان های همراه با اسکلت:

میلگرد انتظار:

ابتدا میلگرد های انتظار به اندازه های لازم بریده میشود سپس در مکانهای لازم در ساختمانهای فلزی جوش شده و در ساختمانهای بتنی در سوراخهایی که قبلا توسط مته های هیلتی ایجاد شده قرار داده می شود.

نصب پانل:

بعد از نصب پانل میلگردهای انتظار ،پانلها جای درب و پنجره مطابق نقشه های معماری علامت زده شده و بعد از برش مفتولها و پلی استایرن برای استحکام بیشتر سازه از مشهای تقویتی (قطعات اورلب) در چهارگوشه فضای برش شده استفاده می شود.

عملیات تاسیساتی و شاتگریت نیز مطابق آنچه در ساختمانهای ویلایی شرح داده شد انجام می گیرد.

لوله کش سرد و گرم و لوله های برق این پانل چطور است؟

با برش مقدار لازم از پلی استایرن داخل پانل مجرایی ایجاد می شود که برای لوله کشی برق و تاسیسات مکان مناسبی است.

بعد از اجرای تاسیسات و نصب لوله های برق و غیره عملیات پلاستر با ملات سیمان صورت می گیرد.

درب و پنجره ها چگونه نصب می شود؟

دور تا دور داخل فضای بریده شده برای نصب فرم در و پنجره ها و استحکام بیشتر آن از اتصال یو استفاده می شود و شاخکهای فرم در داخل اتصال یو درگیر و پس از بتون پاشی بسیار محکم می شود.

پانلهای ساختمانی و انواع پیش جوش های فولادی(1)

 

 

مقدمه

سازه های پیش ساخته عا یق دار پالار با ویژگی های خاص خود پدیده ای بسیار متفاوت در صنعت ساختمان سازی اعم از ساختمانهای بلند مرتبه و ویلا سازی های مسکونی ، اداری و غیره می باشد.       سیستم دیواری سه بعدی پالار از دو شبکه پیش جوش فولادی و عایق پلی استایرن نسوز در وسط تشکیل شده و توسط مفتولهای متعدد به صورت خرپا به یکدیگر متصل می باشد و با نصب و بتون پاشی روی ان از تلفیق دو شبکه فولادی و بتون ، سازه بسیار مقاوم و محکمی بدست می آید.                    دیوارهای سه بعدی پالاربا ضخامت های مختلف از نظر پلاستوفوم نسوز و همچنین از حیث مقاومت با شبکه های فولادی ساخته شده از مفتولهائی با قطر 3 الی 4 میلی متر و چشمه های 8*8 با ابعاد 3*1 متر تولید و عرضه می شود.                                                                                       چگونه از پانل سه بعدی استفاده می شود؟

 قابل استفاده در هر ساختمان می باشد ، به جای دیوارهای اجری ، سفالی و برای کف و سقف درویلاها و ساختمانهای  دو طبقه بدونه داشتن اسکلت در ساختمانهای بلندتر از دو طبقه به صورت

    3Dباشد.مختلط با سیستم قاب بتنی یا فلزی قابل استفاده                                                                                                                        

 

 

نحوه اجرای سیستم

  الف)ساختمانهای ویلایی و مسکونی تا دو طبقه                                        پی : در جاهایی که پانلهای دیواری باربر می باشند شناژ افقی ریخته میشود و در محل تقاطع دیوارهای باربر استفاده از شناژ قائم طبق دتایل الزامیست ( دستورالعمل سازمان ملی زمین و مسکن وزارت مسکن و شهر سازی).                                                                   

  نصب دیوارها:

بعد از اجرای پی پانلهای دیوار با میلگردهای انتظار جا گذاری شده به پی متصل می شوند.پس از اتصال با مهار کردن پانلها بوسیله پشت بند شاقول و تراز میگردند.                

 جا گذاری درب و پنجره:

پس از این مرحله مکان درب و پنجره ها علامت زده و با بریدن مش و پلی استایرن جای درب و پنجره مشخص می گردد و برای استحکام بیشتر قبل از قرار گرفتن فرم پنجره ها در چهار طرف ان اتصال یو بکار می رود البته میتوان قبل از نصب پانل پیش بینی فضای نصب درب و پنجره را نمود.            

  نصب لوله های تاسیساتی:

بعد از جاگذاری درب و پنجره ها لوله های برق و تاسیسات توسط گروه تاسیساتی کار نصب انجام میشود لوله های مذکور باید از پشت شبکه مش عبور داده شود.

ادامه دارد...

روانگرایی و روش مقابله با آن(4)

 

 

کاهش خطرهای روانگرایی به کمک روش های ژئوتکنیکی

ازآنجایی که وقوع روانگرایی در خاک های دانه ای شل اشباع بر اثر ارتعاشات زلزله و یا بارهای دینامیکی به وقوع پیوسته که توام با تمایل به کاهش حجم در خاک ،تاخیر در زهکش و بالا رفتن فشارهای منفذی می باشد. روش هایی بر مبنای متراکم سازی بیشتر و جلوگیری از بالا رفتن فشار آب منفذی و یا تسریع زهکشی مورد استفاده قرار می گیرد که استفاده از یک یا چند روش بر مبنای اقداماتی بر روی خاک بستر می تواند به تقلیل مخاطره روانگرایی منجر شود . روش های متداول عمده به شرح زیر است:

1- گود برداری و تعویض خاک های مستعد برای روانگیری

2- چگالتر کردن خاک های موجود

3-تغییر ماهیت خاک محل از طریق تزریق

4- زهکشی

گود برداری و تعویض خاک های مستعد برای روانگرایی

الف- گودبرداری و تراکم خاک موجود طبق اصول فنی

ب- گودبرداری و تراکم خاکهای بهبود یافتهبا مواد افزودنی

ج- گودبرداری خاک موجود و جایگزینی آن با خاک غیر روانگرا با تراکم مناسب

چگالتر کردن خاک های موجود

الف:غلتک های ویبره ای

ب:شمع های تراکمی

ج:میله های لرزنده ویا تراکم لرزه ای شناوری

د:تزریق تراکمی

ه:تراکم دینامیکی یا چگالتر کردن خاک با اعمال ضربه از طریق سقوط وزنه

و:تراکم هیدرولیکی

تغییر ماهیت خاک

الف :اختلاط خاکهای موجود با مواد افزودنی از قبیل آهک خاکستر های آتش فشانی و سیمان

ب:برداشتن خاک موجود با روش فورانی و جایگزین کردن آن با خاکهای غیر مستعد روانگرایی

ج: مسلح نمودن خاک با استفاده از ستون های سنگی جهت بهبود باربری و سهولت در زهکشی

زهکشی

الف:ایجاد زهکشی های قائم با استفاده از چاه های سنگی ،شنی و ماسه ای

ب:استفاده از شمع کوبی جهت بهسازی و پرنمودن داخل آن با مصالح مناسب زهکشی و سپس خارج نمودن شمع از زمین

ج:استفاده از زهکشی های مصنوعی (فتیله ای)

د: پایین بردن سطح آب زیرزمینی توسط پمپازو غیر اشباع نمودن خاک مستعد روانگرایی

کاهش خطرهای روان گرایی از طریق طراحی سازه ای

برای طرح سازه ی مقاوم در برابر روانگرایی باید تغییر فرمو جابه جایی خاک را در هنگام وقوع این پدیده در نظر گرفت. این مسئله تاثیر بسیار زیادی در طرح پی ساختمان دارد طراحی در برابر روانگریی را می توان متناسب با نوع روسازه و کاربردهای ان عمق نهشته مستعد روانگرایی و جنبه های اجرایی اقتصادی با استفاده از راه حل های زیر انجام داد:

1-پی های شبکه ای(نواری متعامد)

2-پی های گسترده به شکل دال وتیر

3-پی های شناور و صندوقچه ای پس از گودبرداری خاک مستعد روانگرایی

4- پی های عمق و عبور از لایه روانگرا و اتکا به خاک و یا سنگ مناسب

5- تلفیق پی های گسترده و ریز شمع ها

در هر صورت جهت مقابله به جابه جایی های جانبی گسترش جانبی احتمالی خاکها، به حداقل رساندن آثار نشست غیر یکنواخت ، تحمل فشار های جانبی آب و خاک روان شده ، و جبر انفشارهای مقاوم باید سیستم به کار گرفته شده ی فونداسیون از یکپارچگی ،اتصال و ارتباط مناسبی با یکدیگر و نیز روسازه برخوردار باشد. و در صورت استفاده از پی عمیق و عبور از لایه روان گرا ملاحظات رانش جانبی خاک روان شده بر اثر وقوع زلزله بر شمع در محاسبات منظور گردد.

پایان

دکتر مهران اصفهانی زاده

روانگرایی و روش مقابله با آن(3)میلینیوم

 

ارزیابی پتانسیل روانگریی خاک

در ارزیابی روانگرایی معمولاً پتانسیل وقوع و آثار مرتبط مورد ملاحظه قرار می گیرد، که شامل عامل های زیر می باشد (میر حسینی و عارف پور 1378) : معیارهای زمین شناسی و وضعیت ساختگاه ، نوع خاک و تخلخل طبیعی آن، درصد ریزانه موجود در خاک، تاریخچه ی تنش، چگونگی اشبل بودن، میزان تنش های سر بار، وضعیت بارگذاری ،فشار محدود کننده ،تعداد سیکلهای وارده ناشی از بار دینامیکی ،تراکم نسبی ، بزرگی زلزله .

خصوصیات درجای خاک در ارزیابی وقوع روانگرایی از اهمیت به سزایی برخوردار بوده و اولین و رایج ترین بررسی ها در این خصوص در دهه 70 میلادی توسط سد و همکارانش در دانشگاه کالیفرنیا انجام گرفت که مبتنی بر بزرگی زلزله و خصوصیات در جای مقاومت و سختی خاک می باشد.

روش ارائه شده توسط سد وهمکاران بر مبنای بزرگترین شتاب تحمیلی توسط زلزله( ای مکث)و( ان) مربوط به اس پی تی تصحیح شده برای سربار و انرژی 60 (ان ) می باشد و بزرگی زلزله (ام) و نیز درصد ریزدانه های موجود (رد شده از الک شماره 200، کوچکتر از0.07 )نیز موثرند.

ارزیابی کاهش خسارت روانگرایی لایه های سطحی

از خسارات عمده ی روانگرایی به لایه های سطحی می توان موارد نشست ،جوشش ماسه ای و ایجاد شکاف در زمین و نیز ترکها و شکست های سطحی را اشاره نمود. یکی از عوامل هایی که می تواند در وقوع آسیب ها و خسارت حاصل از عوارض فوق بر بناها و تاسیسات سطحی جلوگیری می نماید وجود لایه های روزمینی و سطحی غیر روانگرا واقع برخاک ویا لایه مستعد روانگرایی می باشد. وجود لایه های ضخیم سطحی موجب می شود تا نیروهای زیرفشار و برکنش حاصل از اضافه فشارهای منفذی موجب می شود تا نیروهای زیر فشار و برکنش حاصل از اضافه فشارهای منفذی موجب ترک و نفوذ لایه سطحی شده و بنابراین از وقوع جوشش ماسه ای و یا ترک و شکست جلوگیری می گردد. تحقیقات زیادی در خصوص ارزیابی نقش لایه سطحی غیر روانگرا جهت جلوگیری و یا کاهش خسارت حاصل از روانگرا جهت جلوگیری و یا کاهش خسارت حاصل از روانگرایی لایه های زیرین انجام شده است که یک مورد از آن مربوط به 1985 می شود که در یک چارت ساده اراوه شده است.

جهت استفاده از چارت مزبور می بایست ضخامت لایه های غیر روانگرا و نیز لایه زیرین مستعد روانگرایی بقرار( اچ یک) و( اچ دو) مشخص گردد. اچ یک ضخامت لایه سطحی غیر روانگرا و یا ضخامت ماسه مستعد روانگرایی بالای سطح آب زیرزمینی را شامل می شود. لایه غیر روانگرا به لایه های شنی ،رسی و یاماسه ای با اس اف ال اطلاق می شود.در تعیین اچ یک قضاوت مناسب مهندسی ضروری است. اچ دو مربوط به ضخامت لایه روانگرا در بستر زیرین شده که ان حاصل از اس پی تی تصحیح نشده به حدود کمتر از 10 بالغ  می شود و یا اچ دو به لایه ای اطلاق می شود که برای آن اس اف ال باشد .با استفاده از چارت مذکور می توان بر اساس مقادیر اچ یک و اچ دو و نیز حداکثر شتاب زلزله ، طرح بروز خسارت و روانگرایی را بر بناها و تاسیسات سطحی ارزیابی نمود.

نحوه کاهش پتانسیل وقوع روانگرایی

 اگر با پدیده ی روانگرایی به عنوان یک خطر برخورد کنیم ،راه حل هایی وجود دارد که برای احداث سازه جدید می توان آنها را مد نظر قرار داد:  

1- صرف نظر کردن از پروژه و یا تغییر محل آن

2- قبول خطر های مربوط با اجرای پروژه ،به عبارتی پذیرش احتمال خطر وقوع روانگرایی

3- طراحی در برابر روانگرایی به وسیله اصلاح شرایط خاک بستر

4- ملاحظات ویژه طراحی سازه های در پی ها

مسلماً جنبه های اقتصادی در انتخاب راه حل مناسب تاثیر بسیار زیادی خواهند داشت. انتخاب اول بستگی به این دارد که محل دیگری بدون مشکل روانگرایی وجود داشته باشد . گزینه دوم ، به معنی قبول مشکلات ناخواسته ناشی از عدم اطمینان موجود در پروژه ، یا حتی به خطر انداختن سرمایه و موجودیت پروژه است ،راه حل های اول و دوم خارج از بحث می باشد .و یا کاهش مخاطره وقوع آن بررسی شده و در ادامه شرایط کلی پی سازی و ایمن تر نمودن سیستم فونداسیون در مقابل سایر عوارض زلزله ارائه می شوند.

ادامه دارد...

 

ساخت جزيره مصنوعي به شكل نماد فروهر در خليج فارس(میلینیوم)

طرح ساخت جزيره مصنوعي به شكل نماد فروهر در خليج فارس در حال تكميل است و مجوزهاي اوليه و موافقت اصولي اين پروژه نيز دريافت شده است. اين جزيره با مساحتي بالغ بر 6 ميليون و دويست هزار متر مربع در محدوده اي به ابعاد 3 در 5 كيلومتر، روبروي حاشيه ي بندر تاريخي سيراف در استان بوشهر ساخته خواهد شد

 

اين جزيره شامل منطقه مسكوني، هتل، دانشگاه، پارك انرژي خورشيدي، زمين ورزش، فرهنگسراي بزرگ ملل و گفتگوي تمدن ها، رصدخانه عمومي و ... خواهد بود. همچنين مجوزهاي اوليه اجراي اين پروژه نيز دريافت شده است.

دكتر اسفنديار اختياري نماينده ايرانيان زرتشتي كه عضو تيم مديريت اين پروژه است ضمن اعلام اين خبر افزود، در آينده اي نزديك طرح اين پروژه كه توسط بيش از 60 كارشناس در حال آماده شدن است، در نشستهايي تخصصي براي آخرين بار بررسي خواهد شد تا شاهد اجراي يك پروژه كم نظير باشيم.

 

اين جزيره مصنوعي در كناره ي منطقه ي پارس جنوبي و در حاشيه ي بندر تاريخي سيراف ساخته خواهد شد. سیراف یکی از شهرهای قدیمی استان بوشهر است. بازمانده‌های آن در نزدیکی بندر طاهری فعلی دیده می‌شود، زمانی از بندرهای اصلی ایران و خاورمیانه و محل پهلوگیری کشتی‌های بزرگ بود. ولی طی یک زلزله و سونامی حاصله از آن در بهار سال 398 قمري  قسمت عمده این بندر  پر رونق به زیر آب رفته و فقط مسجد جامع سیراف و قلعه نصوری و دخمه و بازار از آن باقیمانده است.

بر اساس باور ايرانيان، فروهر يكي از اجزاي وجود هر آدمي است كه او را به سمت پيشرفت و راستي رهنمون خواهد بود و هر كدام از قسمتهاي اين نماد مفهومي در بردارد.

 

 كه مي توانيد مفاهيم آن را در اينجا بخوانيد.
 

نیاکان خردمند و فرهیخته ما، از چند هزار سال پیش، چنین دریافته بودند که تن انسان زنده، پنج نیرو(گوهر)، به هم پیوسته و در هم آمیخته اند، و پویندگی و بالندگی انسان، از کوشش و جوشش آنها است.
این پنج نیرو، بنا به نوشته های اوستا چنین هستند: جان، وجدان، دریافت(ادراک)، روان و فروهر .

روان سرچشمه و علت همه رفتارهای انسان است. بنا به قانون راستی (که هنجار هستی است) بازتاب اندیشه و گفتار و کردار انسان، از طریق وجدان، به روان باز می گردد.
به بیان دیگر، روان انسان با گرایش آزادانه به نیکی یا بدی، موجب شادی یا پریشانی وجدان می شود و وجدان که همواره با روان همراه و هم پیوند است بر خوشی و ناخوشی روان اثر می گذارد و بدین گونه، روان انسان، بهشت (بهترین حالت) یا دوزخ(بدترین حالت) را برای خود می آفریند.
فروهر از نظر واژگانی از دو واژه ساده «فر» به معنی فرا و پیش و « وهر» به معنی برنده، کشنده و راننده درست شده است و معنی ترکیبی آن می شود پیش برنده و فرابرنده.
فروهر، برترین و عالی ترین گوهر وجود انسان است. این، همان پرتویی از فروغ بیکران ذات اهورامزدا است که در وجود انسان به ودیعه نهاده شده است. این همان گوهری است که چون از سرچشمه نور و گرمای نامحدود نیکی، پاکی، مهربانی، رسایی، جاودانگی و در یک کلام از راستی آمده است. می کوشد که روان انسان را به سوی این ویژگی ها راهبری نماید. این همان گوهری است که روان را از گرایش به کژی ها، کاستی ها، نارسایی ها و از آنچه که درمفهوم دروغ می گنجد، باز می دارد تا روان به تدریج از بدیها پالوده گردد و شایستگی دریافت حقیقت هستی را به دست آورد.
نماد های فروهر:
1-سیمای پیر و نورانی نگاره یادآور آن است که برای پرواز به سوی رسایی و جاودانگی، بهره گیری از راهنمایی استادان پارسا و پیران خردمند، ضرورت دارد.
2-دست راست او به جلو و بالا کشیده شده است و این نشان آن است که آرمان و هدف انسان باید پویش و پرواز به جلو و بالا باشد.
3-حلقه ای که در دست چپ او قرار دارد نشانه پیمانی است که انسان در بدو خلقت خود، با « هستی بخش بزرگ دانا» بسته است، و آن مبارزه پیگیر و خستگی ناپذیر با ناراستی، برای نیرو بخشیدن به فروزه راستی، در جهان است.
4-حلقه دور کمر او، نشانه آن است که انسان وظیفه دارد از بند وابستگی های دروغین در این جهان، در گذرد تا شایستگی و توانایی پرواز به سرچشمه خورشید حقیقت را بیابد.
5-دو رشته آویخته به چنبر میانی بدنش، بیانگر این حقیقت است که زندگی انسان در این جهان، آوردگاه رویارویی دو مینوی متضاد(نیکی و بدی) است، و انسان نیز در این میدان زندگی، ناگزیر به مبارزه است.
6-اندام زیرین نگاره فروهر- که سه بخش دارد- نشانه آن است که انسان، در میدان مبارزه نیکی و بدی، باید اندیشه و گفتار و کردار بد را رها سازد تا زمینه رشد و بالندگی نیکی ها، در اندیشه او، فراهم گردد.
7-دو بال گشاده نگاره که هر کدام به سه بخش تقسیم شده است، بیان کننده این معنا است که انسان پس از فروهشتن اندیشه و گفتار و کردار زشت، باید با بالهای گشاده و نیرومند اندیشه و گفتار و کردار زشت، باید با بال های گشاده و نیرومند اندیشه و گفتار و کردار نیک، به سوی سر افرازی و رسایی پرواز کند.
برگرفته از کتاب« آتش و آتشکده» خداداد خنجری

 

منبع: http://www.berasad. com/fa/content/ view/1560/

 

روانگرایی و روش مقابله با آن(2)میلینیوم

 

مخاطرات روانگرایی

روانگرایی را می توان آثار ثانویه زلزله یا به عبارتی فرایند غیر تکتونیکی دانست که مستقیماً به ارتعاشات زمین لرزه مربوط می شود.از آثار ثانویه دیگر زلزله می توان به پایداری شیب ها و زمین لغزش ها ،تسونامی وگردابهای دریای و همچنین آثار تشدید سازه ها ،امواج حاصل از وجود لایه های زیر سطحی نرم را نام برد. همانطور که توضیح داده شد روانگرایی در خاک های ماسه ای شل در آنها از نوع رسوبات یا خاکریز های جوان با سطح بالای آب زیرزمینی به وقوع می پیوندند.ارتعاشات بسیار سریع حاصل از زلزله و تمایل به تراکم ماسه های شل ،توام با افزایش فشار منفذی بر اثر عدم و یا تاخیر زهکشی موجب می شود که در نهایت با افزایش فشار منفذی جریان آب به سطح زمین را داشته و متعاقب آن توده گلی ماسه جوشان به زمین متصاعد می شوند.

با افزایش فشار منفذی بر اساس اصل تنش موثر میزان تنش دانه به دانه ممکن است صفر شده بنابراین دانه های خاک بدون مهار اطراف در آب شناور و متحرک می شوند. به جهت وقوع روانگرایی در زمینهای با سطح بالای آب زیرزمینی ،چنین وضعیتی عموماً در زمین های پست از جمله سواحل رودخانه ها،دریاچه ها وخلیج ها و اقیانوس ها اتفاق می افتد بنابراین یکی از وظایف مهم مهنسان عمران و ژئوفیزیک ارزیابی پتانسیل روانگرایی در سایت های ساحلی است. از عوارض عمده روانگرایی می توان به کاهش و یا فقدان باربری خاک با وقوع نشستها و بخصوص غیر یکنواخت ،ناپایداری دیوارهای ساحلی ،وقوع جریان های خاکی لغزشی و گسترش جانبی را نام برد .

در این موارد ساختمان بر اثر وقوع نشست حاصل از روانگرایی دچار کجی و چرخش شده و به لحاظ اسکلت وفرم کلی تقریباً مشکلی در آن حادث نشده، و مشاهدات نشان داده است که هیچگونه آسیب سازه ای داخلی نداشته و اشکالی در عملکرد درها و پنجره ها به وجود نیامده است. یا جابجایی قائم ساختمان را بدون هیچ چرخشی باعث می شود که در اثر روانگرایی حادث شده است.

در زلزله 1995،ژاپن،خسارت بسیار زیادی در نتیجه وقوع روانگرایی در تاسیسات ساحلی گزارش شده است. وقوع روانگرایی و ناپایداری های مربوط برای پایه های پلها،دیوارهای ساحلی ،تاسیسات اسکله ها نیز به سه صورت زیر موجب خسارت می شود:

1- روان شدن خاک جلوی دیوار ،کاهش و یا فقدان فشار مقاوم

2- روان شدن خاک پشت دیوار ،افزایش فشارفعال

3- روان شدن خاک زیر دیوار که منجر به کاهش و یا فقدان توان باربری- افزایش نشست که در نهایت موجبات لغزش و واژگونی فراهم می گردد.

همچنین روانگرایی موجب رانش شیب ها به صورت جریان های لغزشی شده است .یک مثال

 بارز در این زمینه خسارت وارده به سد (سان فرنامدو) در زلزله سال 1971 بوده است. شتاب نگاشها در حوالی تکیه گاههای سد، شتاب پیک در حدود 0.5 تا 0.55 را ثبت نموده اند. این شتاب بالا موجب روانگرایی بخشی از خاکریز هیدرولیکی شده که در حوالی قاعده در پوسته بالا دست موجود بوده است. تحلیل پایداری در مقطع با مشخص نمودن سطح لغزش با ضریب اطمینان کمتر از 1 بر اثر لغزش ،پاشنه سد حدود 50 متر به داخل مخزن لغزیده است. برای زمین های نسبتاً مسطح و یا کم شیب و یا مواردی که به حایل ها منتهی می شود ، وقوع روانگرایی منجر به تغییر شکل های جانبی و یا گسترش جانبی می شوند.

ادامه دارد...

روانگرایی و روش مقابله با آن(1)میلینیوم

 

 

مقدمه

روانگرائی یکی از مهمترین عناوین مهندسی ژئوتکنیک لرزه ای می باشد. هنگامی که دو زلزله در آلاسکا 1964 و نیگاتا ژاپن 1964 رخ داد در هر دو زلزله نمونه های جالبی از خرابی ناشی از زلزله مانند گسیختگی شیبها ،گسیختگی شالوده و پلها و شناوری سازه های مدفون بر اثر روان شدن خاک بستر اتفاق افتاد. در طی حدود 35 سال پس از این زلزله ها روانگریی توسط محققان بررسی و مطالعه شده است.

به طور کلی هرگاه خاک های غیر چسبنده ،اشباع و شل در معرض ارتعاشات (ویبراسیون )زمین در نتیجه زلزله قرار گیرند خاکها تمایل به تراکم پیدا می کنندولی در محدوده ی دانه بندی خاصی زهکشی تا حدودی کند بوده بقسمی که تغییرات حجمی سریع خاک به دلیل عدم زهکشی صورت نگرفته و لزوماً فشار منفذی بالا خواهد رفت. افزایش فشار آب حفره ای کاهش تنش موثر را به دنبال داشته که منجر به کاهش مقاومت برشی خاک می گردد. بر اساس رابطه تنش های ژئواستاتیکی در خاک ممکن است ازدیاد فشار منفذی سبب کاهش تنش مؤثر در خاک شده که منجر به کم و یا حتی صفر شدن مقاومت برشی شده و متعاقب آن به حالت سیال گونه خاک اصطلاحاً روانگرایی گفته می شود.

عموماً روانگرایی در نهشته های ماسه های یکنواخت اشباع با وضعیت تراکمی شل و یل متوسط رخ می دهد.

پدیده روانگرایی در ساختمانها ،پلها ،خصوصاً در سازه های مدفون و دیگر پروژه ها و تاسیسات مهندسی به طرق مختلفی اثر گزار است. روانگرایی همچنین بر نحوی حرکات سطح زمین و جابه جایی ها اثر می گذارد. آثار روانگرایی را می توان با مطالعه بررسی مدارک مربوط به رخدادهای تاریخی این پدیده بهتر شناخت که در نشریات ادواری و منابع مربوط به مهندسی ژئوتکنیک لرزه ای ،شواهد مفصلی از این رخداد جمع آوری و ارائه شده است.

غالباً روانگرایی هنگامی رخ می دهد که :خاک غیر چسبنده ،خاک شل و اشباع باشد و وقوع زلزله شوکی را ایجاد نماید که دارای بزرگی و تداوم بالایی باشد و ارتعاشات حاصل از زلزله ،شرایط ذهکشی نشده را به دنبال داشته باشد.

جوشش ماسه ای در زمین مسطح

در مورد زمین های مسطح ،افزایش فشار حفره ها،موجب حرکت آب به سمت بالا و سطح زمین شده که با خروج گل و لای و جوشش ماسه ای توام است. ماسه موجود ممکن است به حالت های سریع و یا تبدیل وضعیت دهد. کاهش مقاومت برشی ماسه موجب گسیختگی برشی کلی و متعاقباً نشستهای بزرگی را برای سازه در بر خواهد داشت. سازه های مدفون اگر در مجموع دانسیته ای کمتر از خاک روان شده داشته باشد ممکن است در سطح آن شناور گردند.جوشش ماسه ای به میزان اضافه فشار منفذی ،ضخامت لایه ماسه ای،ضخامت سر بار ،دانسیته ی نسبی ،جریان آب رو به بالا بستگی دارد. جوشش ماسه ای شاخص مفیدی برای اطلاع از ایجاد اضاغه فشار منفذی بزرگ می باشد . عدم مشاهده ی جوشش ماسه لزوماً به معنای عدم وقوع روانگرایی زمین مسطح نمی باشد.

ادامه دارد...

کلبه درختی

 

 

http://www.hezareh5.net/content/view/112/67/

لینک عکس فوق متعلق به یک کلبه درختی از جنس چوب به مساحت تقریبی ۱۵ متر مربع در ارتفاع ۱۱ متری بر روی یک درخت کهنسال برروی تبه ای در روستای چارز از توابع شهر کلارآباد طراحی وساخته شده است. که منظره شهر کلارآباد واطراف آن از روی این درخت کاملا پیدا است.

 

این کلبه با وجود مساحت کم دارای امکانات اولیه کافی برای استفاده کننده مانند اتاق -سرویس بهداشتی-آشپزخانه ویک تراس است.

لازم به ذکر است که این کلبه چندین سال است بر روی این درخت حوادث بسیاری از جمله طوفانهای شدید و... را از سر گذرانیده وسالم مانده است

معماری پیدایش کیهانی –غیر خطی(2)

 

 

 

گهری جوایز زیادی برای طرح این ساختمان دریافت کرده و جنکز از این ساختمان به عنوان ساختمان شاخص قرن بیستم نام برده است. فیلیپ جانسون در مورد گهری و این طرح وی چنین ابرازداشته:

((کار گهری گفتاری نیست ،این هنر است،من همواره گفته ام:لغت هنر را از بین می برد))

طرح های اخیر کهری مانند موزه ی جدید گوگنهایم در نیویورک ،دانشکده مدیریت در دانشگاه کیس وسترن در کلیولند ،تالار کنسرت والت دیسنی در لس آنجلس ،خانه چیات در کلرادور،موزه هنر مدرن سامسونگ در سئول و بسیاری دیگر، همانند موزه بیلبائو ،جملگی نمایشی از هندسه فراکتال ،علم پیچیدگی و آشفتگی و معماری شدن به جای معماری بودن است.

جنکز معتقد است که به این سبک می توان سبک ارگانیک گفت،زیرا براساس پیدایش در یک کیهان ارگانیک استوار است. ولی به واسطه تشابه اسمی با معماری ارگانیک فرانک لوید رایت ،چارلز جنکز به این سبک نام ((معماری پیدایش کیهانی ))داده است. اگر چه وی از این سبک به نام های معماری ((پرش کیهانی ))و(( معماری غیر خطی)) نیز نام می برد .

در این جا باید عنوان کرد که بر طبق علوم جدید، جهان امروز نه نظامی مشخص ،بلکه ترکیبی ازنظام و بی نظمی است . معماری جهان نو،همانند خود این جهان که علم پیچیدگی تصویر دیگری از آن نشان داده است،جهانی خلاق ،خود تنظیم ،خود تغییر ،غیر قابل پیش بینی و در حال شدن است. معماری غیر خطی ،کوژ و کج و انحنادار ،که امروزه توسعه و رشد می یابد،متأثر از دیدگاه های فیزیک امروز است که جهان را با موج و اجزا ذرات می شناسد.جنکز ضوابط این معماری را در هشت مورد جمع بندی کرده که خلاصه آن در ذیل ذکر می شود.

1- ساختمان مجاور طبیعت با استفاده از گفتمان طبیعی

فرم های طبیعی ما را از یک سو با کیهان و از سوی دیگر با جهان اطلاعات و ارتباطات همگون می سازد . لذا طراحی باید با توجه به هر دو مورد صورت گیرد. طراحی با پیچ و تاب خوردن ، تاشدن ، امواج و مشابهت خودی،جایگزین تکرار جزء به جزء شود. به ساختار سیستم های طبیعی مانند کریستال ها ،استخوان ها ،کپک های لجن و ابرها توجه شود. این فرم ها نمایانگر استمرار با جهان طبیعی هستند. این فرم ها با به کارگیری خلاقیت انسان می توانند کامل شوند.

2- نمایش مبدأ کیهانی ،سازماندهی خودی ،ظاهرشدن و پرش به یک سطح بالاتریا پایین تر

سمت اصولی تکامل(تطور)به سوی پیچیدگی بیشتر است. ولی این از راه پروسه دوگانه توسعه کند و تغییرات فاجعه آمیز ،استمرار و پرش ،تغییرات آهسته و دگردیسی پروانه وار صورت می گیرد. داستان کیهان اصولاً غیر قابل پیش بینی و شگفت انگیز است. در نتیجه معماری می تواند این توازن های متفاوت را جلوه گر کند. این کار را می توان از طریق استمرار نرم و مجاورت عناصر متناقص انجام داد.

3- عمق سازماندهی ،چند ظرفیتی ،پیچیدگی،و مرز آشفتگی

تکامل ؛جانداران،ذهن وماشین را به مرز آشفتگی سوق می دهدو این پرثمرترین مکان برای قرارگیری است.یک نظم ساده خسته کننده است و ساختمانی که بیش از حد به هم مرتبط است بسیار پیچیده است.بنابراین باید یک ارتباط والاتری را در نظر گرفت. این حکم یک دوران جدید نیست- ((ارتباط،همه چیز را به هم مرتبط کنید))-سنتی هم نیست-نظم و آشفتگی-بلکه یک سازماندهی متعالی است که از درون نظم و آشفتگی پدید آمده.

4- تجلیل از گوناگونی ،تنوع ،دگرگونی،خصوصاً از سیستم های تشدید کننده تباین.

از آنجایی که بیشتر متفاوت است ،زمانی که سیستمی از نظر اندازه ،انرژی و اطلاعات رشد می کند،شروع به پرش می نماید. در این زمان فرصت و امکان برای تغیر هست. به دلیل آن که جهان نمی تواند حرکت بعدی خود را پیش بینی کند ،تنها سیاست منطقی این است که گوناگونی تا حد امکان وجود داشته باشد .گوناگونی باعث به وجود آمدن کشش و تضاد می شود،ولی برای تکامل مستمر،این هزینه اندک باید صرف شود. اگر جهان به طور کلی و جوامع به عنوان اجزاء آن ذاتاً خود را سازمان می دهند،و در نهایت آشفته می شوند،استراتژی بقا بستگی به گوناگونی مدل ها ،جانوران و روش ها دارد. در نتیجه باید گوناگونی را پرورش داد که این به نقطه نهایت((بحران سازماندهی خود)) خواهد رسید.

5- ایجاد گوناگونی از طریق روش های تکه چسبانی (کولاژ)،خوشه چینی انقلابی،ورودی هم قرار دادن

تعادل سن و عمق توسط استفاده نمودن از معماران مختلف در طرح یک خانه با یک شهر ممکن است. یا استفاده از روش هایی که به گوناگونی منتهی شود. مجاورهم و یا روی هم قرار دادن سیستم های مختلف ،بهتر از روش حداقل گرایی یا حذف نمودن گوناگونی است.

6- تصدیق زمان و برنامه اجباری آن که شامل ضرورت شناخت چرخه طبیعی و کثرت گرایی سیاسی است

این حقیقت به سمت گزینه های مختلف سبز(طبیعت )و سبک های محلی که ساختمان را به زمان ،مکان و ساختار مشخص ارتباط می دهد،سوق پیدا می کند. ما نمی توانیم نابودی انبوه طبیعت را که مدرنیسم به طور غیر مستقیم باعث به وجود آمدن آن بوده رد کنیم . معماری ممکن است دارای قدرتی برای تغییر دادن این شرایط به طور مستقیم نباشد ،ولی مانند هر تمرین فرهنگی ،می تواند آگاهی در مورد شرایط را توسط نمادها و پیشنهاد ها تدریجی گزینه ها تغییر دهد.

7- بیان این موضوعات به صورت نشانه های دوگانه یعنی نشانه های زیبایی و نشانه های ایده ها

موضوع و برنامه بسیاری از ساختمان ها پیچیده است و به جواب های چندگانه متناقض درباره تاریخ ،شهر،عملکرد های مختلف و سلیقه های متفاوت نیاز دارد. معماری به عنوان یک زبان عمومی محیط اطراف انسان،باید نمادهای مشترک را قبول کند. و این بدان معنی است که این زبان هم باید منطقه ای و هم پیدایش کیهانی باشد.

8- توجه به علم ،خصوصاًعلم معاصر در مورد مباحث نشانه های کیهانی

جهت گذار از مسائل جزئی کنونی،تصویر خدایگون انسان و مد و کسب مجددقدرتی که تمامی معماری والا داشته است، باید قوانین متعالی که علم کشف می کند توجه کرد. به طور اساسی ،محتوای مشترک معماری در این قوانین قرار دارد:مسائلی مانند اهمیت حرکت موج دار که نقش اساسی برای تفکر،وجود ما ،جهان کوانتوم و احتمالاً واقعیت نهایی ابرنخ دارد.

اگر چه محتوای صحیح مانند تفکر صحیح کافی نیست ،یک معماری پیدایش کیهانی ،باید خیال را هم به حرکت در آورد. باید روند خلاق را بزرگ کند و گرنه هیچ چیز نیست. وظیفه والای معماری این است که قوانین را نمایش دهد و معلول باشد.

نکته حائز اهمیت این که معماران سبک پیدایش کیهانی به احتمال قریب به یقین در چارچوب ضوابط کنونی شناخت انسان از خود و جهان پیرامون نیز مکث نخواهند کرد. آنها طرح های خود را با پدیده های جدید در علم و فلسفه در هر مرحله وفق خواهند داد.

برگرفته از کتاب معماری معاصر غرب

دکتر وحید قبادیان